Jongen trekt zich af prive ontvangst landen

jongen trekt zich af prive ontvangst landen

Voor mij is de hoofdattractie altijd de weg zelf geweest. Er zijn meer vrachtwagens dan ik me herinnerde, veel meer, blèrend en levensgevaarlijk, zoals ze vaak aan de verkeerde kant van de weg recht op ons afkomen. Om de paar kilometer zie je wrakken van frontale botsingen. Kijk, Zafar, dat is het graf van een voorname moslimheilige; alle vracht wagenchauffeurs stoppen daar en bidden om geluk, zelfs de hindoes. Kijk, Zafar, moet je die wagens vol mannen zien.

Bij de verkiezingen krijgt het hoofd van ieder dorp, de sarpanch, opdracht om op de bijeenkomsten van politici voor zulke volle wagens te zorgen. Bij Sonia Gandhi is tien wagens per dorp verplicht. De mensen zijn tegenwoordig zo teleurgesteld in de politici dat anders niemand vrijwillig naar die bijeenkomsten zou gaan. Kijk, daar in de velden roken de vervuilende schoorstenen van baksteenovens.

Buiten de stad is de lucht wel minder smerig, maar nog altijd niet schoon. Maar vergeet niet dat in Bombay door de smog tussen december en februari voor 11 uur. De nieuwe tijd is onmiskenbaar aangebroken. Als je Hindi kon lezen, Zafar, zou je de nieuwe woorden van de nieuwe tijd fonetisch weergegeven zien in het Devanagiri-schrift van die taal: Chinees 'fastfood' van Modern.

Hij wil Hindi leren. Hij is goed in talen en wil Hindi en Oerdoe leren en dan nog eens terugkomen zonder het huidige gedoe ons heen - bot gezegd: Kijk, Zafar, naar die onbegrijpelijke letterwoorden van India. Wat is een wakf? Wat is een hsidc? Dit is de ware communicatierevolutie in India. Niemand hoeft meer geïsoleerd te zijn. Bill Clinton bezocht het vestingpaleis Amber op de heuveltop buiten Jaipur, maar hij mocht zich van zijn lijfwachten niet overgeven aan het befaamde toeristenvermaak ter plaatse.

Onder aan de heuvel is bij Amber een olifantentaxistandplaats. Je koopt een kaartje bij een boekkantoortje en schommelt dan op de rug van je huurdikhuid de heuvel op. Wat de president niet mocht, krijgen Zafar en ik wel voor elkaar.

In een ogenblik van leedvermaak ben ik blij dat de veiligheidsmaatregelen voor iemand anders nog strenger en beperkender waren dan voor mij. Wel heeft Clinton in de saffraantuin van Amber danseressen zien wervelen en springen. Dat heeft hij vast leuk gevonden. De mensen dragen kleurrijke kleding en doen kleurrijke dansjes en rijden op kleurrijke olifanten naar kleurrijke oude oorden, en dat hoort een president te weten.

Hij hoort ook te weten dat in een proefgebied nabij Pokhran in de Thar-woestijn van Rajasthan India door de Indiase wetenschap het atoomtijdperk is binnengevoerd. Daarmee vormt Rajasthan de wieg van het nieuwe India, dat gezien moet worden als bondgenoot en gelijke van Amerika.

Clinton is wel over het kernstopverdrag begonnen maar heeft India niet kunnen overhalen om te tekenen. Tenslotte hebben de vs zelf ook niet getekend. Wat niet onder Clintons aandacht mag komen - want daarvoor is geen plaats in het kleurrijke, toeristische India van de olifantentaxi, maar evenmin in het nieuwe ondernemers-India van de internetmiljardairs dat momenteel aan de wereld wordt verkocht - is dat Rajasthan en buurstaat Gujarat op het ogenblik omkomen van dorst en ten prooi zijn aan de ergste droogte sinds ruim een eeuw.

Wat de president niet eens mag dénken is dat het geld dat wordt besteed aan die belachelijke Bom van India zieken en hongerigen aan zorg en eten had kunnen helpen. Of dat het nergens op slaat dat premier Vajpayee een beroep op het Indiase volk doet om met een gift - 'hoe klein ook' - de grootscheepse verwoesting door de droogte te bestrijden, terwijl de Indiase regering in Rajasthan nog altijd een vermogen uitgeeft aan dat andere massavernietigingswapen. Het is heet, zo'n drieënveertig graden.

Het heeft al twee jaar niet geregend en het duurt nog twee maanden tot de volgende moesson. De waterputten vallen droog en de dorpelingen drinken noodgedwongen vuil water, waar ze diarree van krijgen, waar ze weer van uitdrogen, en zo wordt de vicieuze cirkel almaar knellender.

Toen ik hier voor het laatst was, ruim twaalf jaar geleden, was de streek in de greep van de vorige ergste droogte aller tijden. Ik ben toen door Gujarat getrokken en zag daar vrijwel hetzelfde soort verwoesting als overal op het platteland van Rajasthan te zien is. Dit schreef ik toen; nu is het nog erger:. Het zijn boeren van de hoogvlakte, veehouders, maar hun vee laat hen in de steek. Op zoek naar water trekt het wankelend naar het zuiden en oosten en maakt onder het lopen een reutelend geluid.

Langs de route van hun vergeefse exodus liggen hun schedels - gehoornde kilometerpaaltjes. Er is water in het westen, maar dat is zout. Nog even en ook die moerassen hebben de geest gegeven. Over de uitgeloogde grauwe vlakten waaien amaranten.

Er zijn zulke grote scheuren dat ze een mens kunnen verzwelgen. Voor een boer een heel toepasselijke dood: Naarmate de kloof tussen het feestmaal van de haves en de honger van de have-nots breder wordt, komt de stabiliteit van het land onherroepelijk steeds meer in gevaar. Ik heb een andere geur geroken en al verwoord ik niet graag iets wat niet meer is dan een vermoeden, ik voel bij mensen wel degelijk een grotere ontvlambaarheid, een knetterende woede net onder de oppervlakte, een kortere lont.

Bij het eten neemt Zafar een bedorven garnaal. Dat verwijt ik mezelf. Ik had eraan moeten denken hem te wijzen op de grondregels voor reizigers in India: Zafars garnaal treft hem als een mokerslag. Hij doet die nacht geen oog dicht: De volgende ochtend ziet hij er vreselijk uit en we hebben een lange, zware reis voor de boeg, over hobbelige, lastige wegen. Nu moet ook hij oppassen voor uitdroging.

Maar anders dan de dorpelingen die we achterlaten, hebben wij gebotteld drinkwater in overvloed, en de juiste medicijnen. En natuurlijk vertrekken we. Een dag die alles van ons vergt. Een lange, gruwelijke reis naar Agra, daarna terug naar Delhi. Zafar heeft het moeilijk maar laat zich niet kennen. Hij is te zwak om rond te lopen bij het schitterende Fatehpur Sikri en weet zich nog maar net voort te slepen bij de Taj Mahal, die hij kleiner vindt dan hij had verwacht.

Ik ben heel opgelucht als ik hem eindelijk in een lekker hotelbed kan laten kruipen. Roper Starch Worldwide, een marktonderzoeksbureau, heeft een 'wereldgeluksbarometer' opgesteld. Ergens in de jaren dertig heeft mijn opa van vaderskant, Mohammed Din Chaliqi, een geslaagde zakenman uit Delhi, een buitenhuis voor zijn gezin gebouwd - een bescheiden stenen huisje voor de warme maanden in het fraaie stadje Solan in de Simla-heuvels.

Hij noemde het 'Villa Anis', naar zijn enige zoon Anis Achmed. Die zoon, mijn vader, die later de achternaam 'Rushdie' aannam, schonk dat huis op mijn 21ste verjaardag aan mij. En elf jaar geleden nam de regering van de deelstaat Himachal Pradesh het zonder enige grond in beslag. Het is in India niet zo eenvoudig om iemand zijn eigendom af te nemen, zelfs niet voor een deelstaatregering. Om de Villa Anis in bezit te krijgen werd hij door de plaatselijke autoriteiten valselijk tot 'evacué-bezit' verklaard.

De wet op het evacué-bezit werd na de Deling opgesteld om de staat huizen in beslag te kunnen laten nemen die waren achtergelaten door personen en gezinnen die naar Pakistan waren getrokken. Deze wet gold niet voor mij. Ik was Indiaas staatsburger tot ik door naturalisatie Engelsman werd en ik heb nooit een Pakistaans paspoort gehad of in dat land gewoond.

Villa Anis was mij aantoonbaar wederrechtelijk ontnomen. Vijay Sjankardass en ik raakten goed bevriend dankzij Solan. Vijay was een van de meest vooraanstaande advocaten van India, met menige klinkende overwinning op de censuur op zijn naam, en hij pakte namens mij de autoriteiten van Himachal aan.

De zaak vergde zeven jaar en we wonnen. Beide delen van die zin zijn indrukwekkend. Zeven jaar is naar Indiase maatstaven ongelooflijk snel. En winnen van een regering, ook al heb je overduidelijk het recht aan je zijde, dat is geen sinecure. De overwinning van Vijay heeft in India grote bewondering geoogst en hij verdient al de koedo's die hij heeft gekregen.

Voor Vijay was de zaak-Solan maar een deel van zijn grotere taak om mijn verhouding met India recht te zetten, en dat is een soort persoonlijke kruistocht voor hem geworden.

Hij heeft er veel tijd in gestoken, de stemming gepeild, politici bewerkt, onvermoeibaar mijn belang behartigd. Zonder hem was deze reis onmogelijk geweest. Hij heeft een zachte stem, is echt voortreffelijk in staat tot onderhandelen en overreden en ik ben hem zoveel dank verschuldigd dat ik die nooit meer af kan lossen.

In november kregen we de villa in Solan terug. Sindsdien is het dak hersteld, het huis schoongemaakt en geverfd en één badkamer gemoderniseerd. Het indrukwekkende is dat elektriciteit, sanitair en telefoon het allemaal doen. Met het oog op ons bezoek is er bij een plaatselijke winkel voor een week meubilair met toebehoren gehuurd, tegen de voor een zeskamerwoning onwezenlijke prijs van 25 dollar. Op het terrein woont een huismeester met zijn gezin. Solan is zo uitgegroeid dat het totaal onherkenbaar is, maar het uitzicht van de villa op de heuvels is nog altijd vrij en niet bedorven.

Nog een paar weken en Zafar wordt eenentwintig. Vandaag ga ik met hem naar Solan en daarmee is de cirkel rond. Zo word ik ook ontlast van een verantwoordelijkheid die ik lang heb gevoeld voor de nagedachtenis van mijn vader, die overleed in Kijk, Abba, ik heb ons huis weer terug.

Vier generaties van onze familie, levend en dood, kunnen hier nu samenkomen. Eens zal dit van Zafar en zijn broertje Milan zijn. Voor een familie zo ontworteld en verstrooid als de onze, hebben deze paar vierkante meters continuïteit een heel grote betekenis.

Om in Solan te komen neem je drie uur in een luchtgekoelde 'chair car' de Shatabdi-expres van New Delhi naar Chandigarh, de stad van Le Corbusier en de gedeelde hoofdstad van Punjab en Haryana. Daarna rijd je anderhalf uur de heuvels in.

Dat doe je tenminste als je iemand anders bent dan ik. De politie wil niet dat ik de trein neem. Vijay heeft het verhaal van Reuters voorlopig nog even tegen kunnen houden, maar het schild van onzichtbaarheid wordt nogal dun.

In Solan, daar legt zelfs de politie zich bij neer, dat zeggen ze tenminste, zal er geen houden meer aan zijn. Dat ik daar heen ga, verwacht iedereen. Eergisteren heeft de Indiase staats-tv-zender Doordarshan een ploeg naar Villa Anis gestuurd om rond te neuzen en huismeester Govind Ram uit te horen, maar die heeft zich edelmoedig van de domme gehouden. Maar zodra ik er daadwerkelijk ben, wordt dat natuurlijk bekend.

Een nogal vervelende ontwikkeling: Die kiem van argwaan zal binnen de kortste keren tot volle wasdom komen. Zafar voelt zich alweer beter maar een autorit van zeven uur wil ik hem nog niet aandoen. Ik zet hem op de trein, de geluksvogel. Dan tref ik hem weer op het station van Chandigarh, met mijn onopvallende colonne van vier zwarte vierdeurs wagens.

Ik pik Zafar op in Chandigarh en als we de heuvels in rijden gaat mijn hart open. Voor mij is dit tot zover het emotionele hoogtepunt van de reis en ik kan zien dat ook Zafar ontroerd is. We eten nog wat bij een dhaba niet ver van Solan en de eigenaar zegt blij te zijn dat ik hier ben, en er komt iemand anders voor een handtekening aangerend. Ik trek me niets aan van de ongeruste blik op het gezicht van Akshi Kumar.

Ook al ben ik hier zelden in mijn leven geweest en helemaal niet meer sinds mijn twaalfde, toch voel ik me of ik thuis ben.

Het is donker als we bij de villa aankomen. Vanaf de weg is het treden naar beneden. Onderaan is een poortje en Vijay, ook in een juichstemming, heet mij officieel welkom in het huis dat hij voor mijn familie heeft terugveroverd. Huismeester Govind Ram komt aangerend en tot verbazing van Zafar bukt hij en raakt onze voeten aan. Ik ben geen bijgelovig mens maar ik voel de aanwezigheid van mijn opa die al dood was voor ik werd geboren, en van mijn ouders toen ze jonger waren.

De lucht is een vuur van sterren. Ik ga de achtertuin in. Ik heb behoefte om alleen te zijn. Ik word al om vijf uur wakker van de versterkte muziek met gezang uit een man dir, een hindoetempel, aan de overkant van het dal. Ik kleed me aan en loop in het vroege-ochtendlicht om het huis. Met zijn steile roze daken en hoektorentjes is het nog mooi er dan het me bijstond, mooier nog dan het leek op de foto's van Vijay, en het uitzicht is zoals beloofd adembenemend.

Het is een raar gevoel om door een huis te lopen dat je niet kent maar dat ergens toch van jou is. We hebben even nodig om te vergroeien, het huis en ik, maar als de anderen wakker worden heb ik het me toegeëigend. Het grootste deel van de dag scharrelen we rond bij het huis en zitten in de tuin in de schaduw van grote oude coniferen, waar we de speciale eieren van Vijay eten.

Nu weet ik dat de reis de moeite waard geweest is: Aan mijn gedaanteverwisseling van waarnemer naar waargenomene, van de Salman die ik ken naar de 'Rushdie' die ik dikwijls amper meer herken, komt maar geen einde. Overal gaan geruchten dat ik in India ben.

Ik zit diep in de put als ik hoor dat een paar islamitische organisaties hebben gezworen stampei te maken, en stampei is nieuws, en dat zal dan dus wel worden gezien als de bedoeling van mijn reis naar India, wat heel, heel jammer en treurig zou zijn. Onder het eten in restaurant Himani in Solan doe ik me te goed aan de hete Indiase versie van Chinees als ik word aangesproken door een verslaggever van Doordarshan genaamd Agnihotri, die hier puur toevallig met zijn gezin op vakantie is.

In een mum van tijd is er een journalist van de plaatselijke pers die mij wat vriendelijke vragen stelt. Erg onverwacht is het allemaal niet, maar door deze toevallige ontmoetingen bereikt de schichtigheid van de politie nieuwe hoogten en loopt uit op een heuse ruzie.

Terug in Villa Anis krijgt Vijay op zijn mobiel een telefoontje van een politieagent uit Delhi genaamd Kulbir Krishan. Krishan zit ergens midden in de onzicht bare commandoketen van pennenlikkers in Delhi, maar hij zegt iets waardoor Vijay voor het eerst in al de jaren van onze vriendschap zijn zelfbeheersing kwijtraakt.

Hij trilt bijna als hij me vertelt: Die man zegt dat wij ons niet als heren hebben gedragen, we hebben geen woord gehouden, en we hebben, schrik niet, 'voor onze beurt gepraat. Ik schrik me kapot. Het is me algauw duidelijk dat er twee kwesties spelen.

De eerste en onbelangrijkste is dat we ons eerst een week allerlei beperkingen en veiligheidscondities hebben laten welgevallen en nu van oneerlijkheid en kwade trouw worden beschuldigd. Dat is beledigend en niet terecht, maar in laatste instantie niet gevaarlijk. De tweede kwestie is een zaak van leven en dood. Als de politie van Delhi zo schietgraag is geworden dat agenten zich opmaken om mensen dood te schieten, dan moet hun voor het te laat is een halt worden toegeroepen.

Tijd dus voor de botte bijl. Zafar kijkt verdwaasd toe als ik van leer trek tegen de arme fatsoenlijke Akshi Kumar, mijn lijfwacht die er ook niets aan kan doen, en van hem eis dat Kulbir Krishan onmíddellijk terugkomt aan de telefoon en zich persoonlijk bij Vijay en mij verontschuldigt en me verzekert dat het niet de bedoeling is om morgen ook maar iemand te vermoorden.

Anders zal ik de hele nacht doorrijden en bij zonsopgang in Delhi op de stoep staan bij premier Vajpayee om hem te vragen het. Na nog wat van dergelijk getier - 'Ik ga naar de Engelse Hoge Commissaris! Ik beleg een persconferentie! Ik schrijf een krantenartikel! Maar ik slaap niet lekker. De betekenis van deze hele reis zal afhangen van de gang van zaken de komende twee dagen, en ook al hoop en geloof ik dat de politie overdrijft, ik ben er niet gerust op.

Delhi is hun stad en daar heb ik allang geen kijk meer op. We rijden bij zonsopgang Solan uit en brengen Vijay en Zafar naar het station van Chandigarh. Ik ga het hele eind natuurlijk weer over de weg. Zafar komt bij van de garnalenaanval, maar Vijay ziet er gesloopt uit, kapot. Hij blijft maar zeggen dat hij nog nooit zo grof is behandeld en wil het er niet bij laten zitten. Ik kan zien dat hij zijn buik vol heeft van de politie, van al het gereis en misschien ook wel van mij.

Morgenavond is dit allemaal voorbij, hou ik hem voor, en dan kun je gewoon weer advocaat zijn en hoef je geen seconde meer te denken aan Salman Rushdie en zijn sores. Met een flauw lachje stapt hij op de trein. Het is de dag van het diner van de Commonwealth Writers' Prize, maar daar denk ik nog niet aan. De hele terugweg naar Delhi vraag ik me af wiens voorgevoel juist zal blijken: Hoe zal mijn terugkeer naar mijn vaderland aflopen: Nog even en ik zal het weten.

Om halfeen heb ik een privé-onderhoud met R. Gupta, de speciale ondercommissaris die belast is met de veiligheid in de hele stad Delhi. Het is een kalme, krachtige man, gewend om zijn zin te krijgen. Hij schetst een donker beeld. Een moslim-politicus, Shoaib Iqbal, wil bij het vrijdagse middaggebed in de belangrijkste moskee van de stad, de Jama Masjid in Old-Delhi, steun gaan zoeken voor een betoging tegen mij en de Indiase regering, die mij het land in heeft gelaten.

Het aantal gelovigen daar loopt in de zes cijfers en als de imam van de moskee de oproep tot de betoging steunt, kan de stad door de enorme aantallen wel eens volledig vastlopen. Misschien lukt dat wel. Na een paar uur gespannen afwachting waarin ik in feite huisarrest heb 'Meneer, hier blijven, alstublieft' is er goed nieuws. Er hebben maar zo'n tweehonderd mensen meegelopen en tweehonderd betogers is in India zo goed als niets.

En alles is rimpelloos verlopen. Het nachtmerrie-scenario is niet uitgekomen. Wat is er in Delhi nu echt gebeurd vandaag? Het wereldbeeld van de beveiliging is altijd indrukwekkend en vaak overtuigend, maar is toch ook niet meer dan één versie van de waarheid. Typerend voor alle veiligheidsdiensten ter wereld is dat ze van twee walletjes proberen te eten.

Als er massabetogingen waren gekomen, hadden ze gezegd: Maar het zou ook kunnen dat het geharrewar over De duivelsverzen voor het overgrote deel van de Indiase moslims inmiddels afgedaan heeft en niemand ervoor voelde om de straat op te gaan, ondanks de inzet van de politicus en de imam en hun beider donderpreken.

O, er is een schrijver in de stad voor een diner? Dat is in elk geval het standpunt dat vrijwel zonder uitzondering is ingenomen in de Indiase perscommentaren.

De kleine betoging blijft niet onvermeld, maar er wordt ook gewezen op de persoonlijke politieke belangen van de organisatoren. Het is een warme dag in Delhi en er staat een warme wind. Er raast een stof storm over de stad. Terwijl we allemaal het bericht laten bezinken dat de enige storm in Delhi vandaag van meteorologische oorsprong is, kunnen we eindelijk. Het scenario dat in de hoofden van de mensen zit,wordt herschreven. Het voorspelde einde heeft zich niet voltrokken.

In plaats daarvan gebeurt er iets uitzonderlijks, wat op Zafar en mij een immense. Om kwart voor acht 's avonds arriveren Zafar en ik op de receptie van de Commonwealth Writers' Prize in hotel Oberoi en vanaf dat moment tot we uit India vertrekken, houdt het gejubel niet meer op. We worden omringd door journalisten en fotografen met hoogst onjournalistieke lachjes op het gezicht.

Vrienden breken door de mediamuur om ons te omarmen. De acteur Roshan Seth, pas hersteld van ernstige hartproblemen, omhelst me en zegt: Ze prijst de geestigheid van mijn va der en zijn gave om gevat te reageren, en vertelt verhalen over mijn geliefde oom Ha mied, die te jong en te lang geleden is gestorven. Begaafde jonge schrijvers - Raj Kamal Jha, Namita Gochale, Sjaoena Singh Baldwin - komen met welwillende opmerkingen over het belang van mijn boeken voor hun eigen werk.

Een van de grandes dames van de Engelstalige Indiase literatuur, de schrijfster Nayantara Sahgal, pakt mijn handen en fluistert: Mijn hart stroomt over. Dit had ik echt niet durven verwachten - aangestoken door de angst van de politie had ik mijn hart tegen allerlei teleurstellingen gewapend.

Stukje bij beetje voel ik nu die afweer wegvallen en komt er blijdschap op als een tropische dageraad: Van die momenten zijn er maar weinig in het leven. Neem me niet kwalijk als ik hier misschien te lang op doorga.

Het gebeurt zo zelden dat je hartenwens wordt vervuld. Louter vreugde, heel veel vreugde. In al mijn gesprekken met de pers heb ik geprobeerd oude wonden te ontzien en de Indiase moslims te vertellen dat ik niet hun vijand ben of dat ooit ben geweest. Ik heb beklemtoond dat ik in India ben om oude banden aan te halen en als het ware een nieuw hoofdstuk te beginnen.

Vandaag sluit de Asian Age zich daarbij aan: Outlook stelt met genoegen vast dat India 'iets heeft goedgemaakt voor het feit dat het als eerste De duivelsverzen verbood en hem heeft blootgesteld aan de vervolging en ellende die daarop zijn gevolgd. Dilip Padgaonkar van The Times of India heeft een heel ontroerende formulering.

Hij is terug waar altijd zijn hart gebleven is. Hij is weer thuis. In de Hindustan Times staat een hoofdcommentaar onder de kop 'Herzie het verbod'. Die gedachte klinkt in alle media. De Times of India voert een islamist en nog andere intellectuelen op die voor opheffing van het verbod zijn. Vijay geeft een afscheidsfeestje voor me. Zijn vrouw Rani, een autoriteit op het terrein van gevangenisstelsels en strafrechthervorming, is net op tijd terug van een congres in Wenen.

En er is een verrassing: Dat is de gekke tak van de familie, met de scherpe tong en de stoute ogen. Uzra en Zohra zijn de grand old ladies van het Indiase toneel en eens zijn we allemaal wel verliefd geweest op Kiran.

Zohra en Kiran hebben in de jaren zestig nog een tijdje op een flat in Hampstead gewoond en toen ik op kostschool zat in Rugby, logeerde ik in de vakantie wel eens bij hen, in de logeerkamer naast de deur van Kirans kamer, waarop een grote vermanende doodskop met gekruiste botten stond. Ik hoor nu dat in diezelfde tijd Vijay Sjankardass en Roshan Seth ook in die kamer hebben gelogeerd.

Alledrie hebben we smachtend naar die schedel met gekruiste botten gekeken, en geen van ons is er ooit voorbij gekomen. Dit is een licht bekorte versie van het verhaal dat werd gepubliceerd in de New Yorker van 19 juni. Maar anders dan de dorpelingen die wij achterlaten, hebben wij gebotteld water in overvloed Columnisten Bas Heijne Youp Japke-d. Je bent niet ingelogd Inloggen. Terug naar de krant Lijst. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.

Droom van een glorieuze terugkeer Twee maanden geleden zette Salman Rushdie voor het eerst in veertien jaar weer voet op Indiase bodem. Het was een thuiskomst, een initiatierite, een confrontatie met zijn verleden en een hernieuwde kennismaking met het moderne India. En het werd uiteindelijk een zegetocht. Donderdag 6 april Ik ben vaak uit India weggegaan.

In was ik van plan om van het voorschot voor mijn nieuwe roman een thuis- basis in India te kopen. Vrijdag 7 april De telefoon gaat. Zaterdag 8 april India hecht niet aan ceremonieel en vliegt van alle kanten op me af, omspoelt me met zijn eindeloos geharrewar, schreeuwt als vanouds om mijn totale aandacht. De Pakistaanse ex- premier Nawaz Sharif is net tot levenslang veroordeeld na iets wat erg veel weghad van een schijnproces onder regie van de laatste militaire sterke man die de macht gegrepen heeft, generaal Pervez Musharraf.

Via de Indiase Hoge Commissie in Londen mijn vriend en naamgenoot Salman Haidar, toen vice-Hoge Commissaris, moest noodgedwongen censuur plegen stelde de regering-Rajiv alles in het werk om te voorkomen dat onze film werd uitgezonden, vanwege het vraaggesprek met die Sikh-weduwe.

Zij zijn min of meer het uitgangspunt voor de geheel verzonnen en door en door corrupte politici Piloo en Golmatol Dudhwala uit Bombay in mijn roman De grond onder haar voeten. Zondag 9 april Zafar is met zijn twintig jaar een grote, gemoedelijke jongeman die anders dan zijn vader zijn emoties verborgen houdt.

Mijn beschermers hebben als scenario een nachtmerrie in hun hoofd - straatrellen en dergelijke - en het echte leven is domweg niet bij machte om dat uit te wissen. Voor de wel varende Indiase burgerij was zijn komst een bevestiging en een hoogtepunt tegelijk.

Maandag 10 april Een ietwat benauwend begin van mijn dag. Robin Cook, de Engelse minister van Buitenlandse Zaken, komt in India aan op de dag dat ik van plan ben te vertrekken en wil blijkbaar als het even kan niet al te nauw met mij in verband worden gebracht.

Dan stappen ze weer in hun cabine en nemen afgrijselijke risico's met hun eigen leven en met dat van ons. Maar vergeet niet dat in Bombay door de smog tussen december en februari voor 11 uur 's ochtends geen vliegtuigen kunnen landen of opstijgen. Als India je eenmaal heeft gegrepen, Zafar, kom je nooit meer los.

Maar één letterwoord onthult een ware aardverschuiving in de werkelijkheid. Dat zie je nu overal, zo om de honderd meter: Dit schreef ik toen; nu is het nog erger: Dinsdag 11 april Een dag die alles van ons vergt.

India heeft de zilveren geluksmedaille! Daarmee is het recht bevestigd om aan te schuiven bij de wereldtop! Net als andere verdachten geeft hij Jajo vóór de aanbesteding bij diverse projecten de door de gemeente geraamde kosten van projecten door.

Een aannemer kan daar dan bij zijn inschrijfsom rekening mee houden en zo een opdracht voor de neus van de concurrentie wegkapen. Andere voorkennis is daarbij ook nuttig.

Zo schrijft Maastricht in bij het geplande fietspad in het Lanakerveld in het bestek voor dat er een laag schoon zand van veertig centimeter onder het asfalt moet komen. Dat helpt bij het binnenhalen van de order.

Ook voor het aanleggen van de infrastructuur in het nieuwbouwplan Hagerhof verschaft Ed H. Jajo allerlei informatie waarmee de wegenbouwer zijn voordeel kan doen. Het bedrijf krijgt de geraamde kosten vooraf te horen, zo bekent H. Hij geeft ook een groot aantal ontwerpaanpassingen voortijdig door. Maar ook het kleine voordeel wordt niet versmaad.

Ook de beurs van provincieambtenaar Jan S. Er ligt onder meer het sterke vermoeden dat S. De wegenbouwer diende na opdrachtverlening door S.

Het betreft viaral, een soort beschermingslaagje op het afalt. Maar een collega van S. Hij acht het zeer onwaarschijnlijk dat het werk is uitgevoerd. Maar de meester van het fictieve werk is toch waarschijnlijk wel de Heerlense ambtenaar Rens S. Hij verzon zeker 48 kleine opdrachten voor Janssen de Jong, zo bekent hij tijdens een verhoor.

In de veelheid van kleine opdrachten tot Heerlen vreest dat elke fictieve opdracht gemiddeld een schadepost van 2. Tijdens zijn veertiende verhoor biecht hij ook op dat hij Baars Infra bij een aanbesteding voor de Beersdalweg inschrijfgegevens van Janssen de Jong heeft verstrekt. Die werden niet alleen gebruikt voor vervuild Heerlens asfalt, maar ook voor afval van elders.

Heerlen betaalde wel de rekening: De aannemer wist echter dat de bovenste 10 centimer schoon waren. Deze laag asfalt werd voor hergebruik naar de eigen asfaltcentrale van JaJo in Roermond gebracht. Alleen de onderste 5 centimeter waren echt vervuild; deze laag liet Jajo naar afvalinzamelaar Vossenberg in Brunssum vervoeren.

Het bedrijf had echter van Heerlen stortbonnen voor 15 centimeter asfalt gekregen; tweederde deel daarvan kon JaJo gebruiken voor afval van elders waarvoor het bedrijf nu niet hoefde te betalen. Heerlen betaalde zo ten onrechte voor afval van elders. De van corruptie verdachte ambtenaren Lino P. Ze vertrekken om 9. Wat het olijke dertiental niet weet, is dat het op Zaventem voortdurend wordt gadegeslagen door een ander illuster gezelschap: De werkdag van de politiemannen is al veel eerder begonnen.

Vroeg in de ochtend ziet het observatieteam hoe de van corruptie verdachte Ed H. Rechercheurs hebben de mannen in de smiezen, omdat al een tijdje telefoons worden afgeluisterd. Deze keer wilden we Zuid-Limburgse ontwikkelaars meenemen, maar daar waren er enkelen van verhinderd.

Daarom hebben wij onze relaties bij de overheid benaderd. Dit soort zaken ligt bij de overheid wat gevoeliger. Hij doet een week na zijn aanhouding 27 januari tegenover de rijksrecherche ruimhartig verslag van de snoepreis naar Monaco, die Janssen de Jong Infra in totaal bijna Het complete gezelschap verblijft in viersterrenhotel Palais Stéphanie aan de boulevard in Cannes.

Het hele weekend wordt rosé gedronken van à euro per fles, zo verneemt H. Alle versnaperingen tijdens het uitstapje worden betaald door de reisleider, ziet hij. Een dag later, 25 mei, bezoekt het hele gezelschap de Formule I-wedstrijd in Monaco. Het kaartje van H. Daarvoor zit hij op plaats 36, rang B. Die avond dineren de directie en gasten van Janssen de Jong Infra, volgens ambtenaar H.

Daar is een tafel gereserveerd. Later verhuist het gezelschap naar een feest van de rich and famous in een chique tent ergens aan het strand in de baai van Monaco. Iedereen liep ook over de banken heen. Die avond zijn we op stap geweest in wat strandtentjes. De volgende morgen naar Monaco geweest. Daar de race bezocht, gegeten en een plaatselijk feest bezocht. Per toeval, het was niet gepland. Het eten in het hotel viel tegen.

Ook het eten in een bistro was niet best. Geconfronteerd met de uitbundigere versie van ambtenaar H. Ik kan me voorstellen dat de hele sfeer op Ed H. Eén en ander was uiteindelijk ook de bedoeling van het uitstapje naar Monaco. Genoemde bedragen voor drank zijn erg overtrokken. Aan orgieachtige taferelen zoals H. Wel hebben we er met belangstelling naar gekeken. Hij schat dat het reisje circa euro per persoon heeft gekost, maar de rijksrecherche weet aan de hand van de facturen dat dat bijna euro is geweest.

De rijksrecherche wil dan graag van A. Dat geldt ook voor zakelijke diners. Maar alle door Janssen de Jong Infra ontplooide activiteiten in het kader van relatiebeheer zijn niet ingezet om opdrachtgevers direct te bewegen tot het leveren van een tegenprestatie. Bij de doorzoekingen in de kantoren van de wegenbouwer dook documentatie op over gemaakte reizen en bezochte voetbalwedstrijden en concerten in en Ook ambtenaren mochten daarvan bij tijd en wijle meegenieten.

Het bedrijf verzorgde vier arrrangementen voor de wedstrijden Nederland- Frankrijk en Nederland- Italië tijdens het EK kosten ruim 17 mille. En niet alleen de GP van Monaco werd bezocht. Ook voor de Formule 1 wedstrijden van Engeland, Hongarije en België liet Janssen de Jong Infra reisjes organiseren die circa 11 mille kostten.

Op muziekgebied was er voor elk wat wils. Van eigen bodem blijken De Toppers zeer populair: En de wegenbouwer liet evenmin de musicals Tarzan 14 kaartjes en Dirty Dancing 9 stuks aan zich voorbijgaan.

De van omkoping van ambtenaren verdachte manager doelt op personele wijzigingen bij de gemeente Heerlen waar de top van het wegenbouwbedrijf in Meerssen zich grote zorgen over maakt, zo blijkt uit het onderzoek van de rijksrecherche naar omkoping en corruptie in Limburg.

Zo krijgt ambtenaar Rens S. Van medewerker infra wordt hij stadsdeelcoördinator. Hij gaat ook zoiets doen, maar anders. Niet meer van die bonnetjes voor ons. Het voorval illustreert goed wat de rijksrechercherche al in signaleert: Janssen de Jong Infra Jajo poogt ambtenaren om te kopen.

Nadat veel overheden na de eerdere bouwfraudeaffaires steeds meer werk openbaar gingen aanbesteden, zijn wethouders en burgemeesters niet meer zo interessant. Die leven in een glazen kooi. In Heerlen faalt de missie van Mark J. De werkzaamheden van S. En dáár is Mark J. Eén dag voor hun aanhouding op 27 januari zitten S. En schuift een envelop over de tafel: Ik weet wel dat het een gift is, maar er is nooit gezegd dat ik er dit of dat voor moest doen.

Dat zeggen meer verdachte ambtenaren in deze zaak. Ze namen gemakkelijk giften aan, kennelijk omdat er niet meteen tegenprestaties werden verlangd.

Vrijwel alle gemeenten in Zuid-Limburg hanteren sinds de vorige corruptieaffaire gedragscodes voor hun medewerkers, waar doorgaans in is opgenomen dat giften met een waarde hoger dan vijftig euro niet geaccepteerd mogen worden. In de eerste verhoren zeggen de ambtenaren nog dat ze zich niks kunnen voorstellen bij de verdenking van ambtelijke corruptie. De meesten hebben als ambtenaar de eed of de belofte afgelegd. In latere verhoren gaan ambtenaren, geconfronteerd met getapte telefoongesprekken en observaties, overstag.

Ze biechten gaandeweg steeds meer giften op die ze in strijd met de voorschriften geaccepteerd hebben van Jajo. En zo liet G. Kregen de ambtenaren cadeautjes en geld omdat ze toffe peren zijn of vanwege hun functie? Spijt betuigen de overheidsdienaren bijna allemaal. Al toont Lino P. Geld aannemen is not done. Janssen de Jong vindt ambtenaren van groot belang voor de omzet van het bedrijf, zo blijkt.

Maar ook de wegenbouwer zelf heeft een soort integriteitscode. Al geeft Mark J. Het doel van JaJo is geld verdienen en het middel daartoe is wegenbouw. De vermeende smeermiddelen van de wegenbouwer De top van Janssen de Jong Infra in Meerssen investeerde fors om in de gunst te komen bij ambtenaren in Limburg, zo heeft het openbaar ministerie geconstateerd. Corrupte overheidsdienaren zouden ongeveer Een groot deel daarvan werd cash uitbetaald. Daarnaast werden huizen verbouwd op kosten van de aannemer, die ook tuinaanleg financierde.

Ook concerten en de skybox van Roda lagen goed in de markt. En dure etentjes met goede wijn bij Beluga in Maastricht of Kasteel Terworm in Heerlen werden evenmin versmaad, zo ontdekten de rechercheurs. De giften gingen naar negen ambtenaren die van corruptie worden verdacht. Acht werken bij de overheid in Limburg. Bij de gemeenten Stein en Nuth zijn al twee verdachte ambtenarenmoeten vertrekken. In totaal zijn elf mensen aangehouden.

Het gaat daarbij om zes gemeenteambtenaren Maastricht, Stein, Nuth, Heerlen 2 en Spijkenisse , één ambtenaar van de provincie Limburg, drie functionarissen van bouwbedrijf Janssen de Jong Infra BV en een oud-manager van dat bedrijf. De ambtenaren worden verdacht van het schenden van hun ambtsgeheim.

Zij zouden het bouwbedrijf aan vertrouwelijke informatie over aanbestedingen hebben geholpen. Bij de invallen is een honderdtal verhuisdozen vol documenten in beslag genomen en is een groot aantal computerbestanden gekopieerd voor onderzoek.

In ruil voor de giften kregen ze informatie over de aanbesteding van wegwerkzaamheden en rioolverbeteringen van gemeenten en provincie, vermoedt de rijksrecherche. Om welke projecten het gaat, is niet bekendgemaakt. Niet alleen de betrokken overheden kregen de recherche op bezoek, ook de woningen van de aangehouden ambtenaren zijn doorzocht.

Verder viel de rijksrecherche de vestigingen van Janssen de Jong Infra in Meerssen, Horst en Breda, en de woonhuizen van twee medewerkers in Landgraaf binnen. Algemeen directeur Henk Cuppen van het bedrijf wilde gisteravond geen commentaar geven op de invallen en beschuldigingen.

De advocaten van de verdachten weigerden gisteravond commentaar. Woordvoerder Wim de Bruin van het Landelijk Parket sluit meer aanhoudingen niet uit. Er is geen enkele aanwijzing dat ook politici bij het corruptieschandaal zijn betrokken. De rijksrecherche kwam de zaak ongeveer anderhalf jaar geleden op het spoor, toen ze een andere zaak onderzocht.

De betrokken overheden reageren geschokt op de aanhoudingen. Gouverneur Léon Frissen vreest dat het imago van de provincie hoe dan ook schade oploopt. NMa bekijkt prijsafspraken bouw De bouwfraude in Limburg is mogelijk nog groter dan de aanhoudingen van gisteren doen vermoeden.

De Nederlandse Mededingingsautoriteit NMa onderzoekt of Limburgse bouwbedrijven verboden prijsafspraken hebben gemaakt. Veertig NMa-medewerkers doorzochten daarvoor gisteren de hele dag de boeken van diverse Limburgse bedrijven. Hoeveel en welke ondernemers de NMa over de vloer kregen, maakt de autoriteit niet bekend.

Begint het feest opnieuw? De reactie van advocaat Theo Hiddema op de aanhouding van Limburgse ambtenaren en wegenbouwers omdat ze verdacht worden van betrokkenheid bij een mogelijk ongekend groot corruptieschandaal, spreekt boekdelen.

Hiddema trad regelmatig op als raadsman in grote bouwfraudezaken. Zo verdedigde hij in de Sittardse aannemer Lou Schreurs die beschuldigd werd van het maken van illegale prijsafspraken en in provincieambtenaar Wil van Vlijmen voor het aannemen van duizenden guldens smeergeld van bouwbedrijven. Dat die zaken voor het eerst begin jaren negentig aan de oppervlakte kwamen in Limburg wekte weinig verbazing.

De bouwfraude- enquête in toonde aan dat de corruptiezaken uit Zuid-Limburg slechts het topje van de ijsberg waren.

Tientallen bouwfraudezaken kwamen in de loop van de jaren aan het licht. De meest opmerkelijke conclusie was vooral dat de overheid zelf had zitten slapen. Het toezicht op de bouwwereld schoot tekort. Nieuwe afspraken over aanbestedingen en gedragsregels voor ambtenaren moesten een einde maken aan het corrupte gedrag in de bouwwereld en bij gemeenten. Gedrag dat zich eind jaren tachtig voor het eerst zo pontificaal manifesteerde in Limburg. Opzetgelden waren de bedragen die Schreurs en collega- bouwbedrijven in het geheim afspraken om offertes te verhogen.

De laagste inschrijver, die de opdracht kreeg, verdeelde dat opzetgeld later onder de andere inschrijvers. Schreurs was de enige die veroordeeld werd. Voor kwamen in het hele land al wegenbouwers en aannemers bijeen om voor een aanbestedingsronde prijsafspraken te maken. Vooral de Limburgse wegenbouw bleek last te hebben van een chronisch corruptievirus. Bouwbedrijven gaven grif toe dat er illegale prijsafspraken werden gemaakt, maar bezwoeren dat die praktijk begin jaren negentig definitief tot het verleden behoorde.

Een collectieve leugen van de bouwwereld, zo bleek later. Uit de boekhouding van een aannemer in Rijswijk bleek dat in Limburg tot bij zeker vijftien bouwprojecten sprake was van illegale werkafspraken. De Jongen Groep uit Landgraaf kwam daarbij duidelijk naar voren. Midden jaren negentig werd in een reeks bouwaffairezaken al duidelijk dat de banden tussen ambtenaren en de bouwwereld erg nauw waren. Burgemeester Wiel Vossen uit Gulpen werd veroordeeld wegens het aannemen van steekpenningen uit de bouwwereld.

In Maastricht bood de gemeente een groep aannemers en wegenbouwers bescherming door de concurrentie niet uit te nodigen bij een aanbesteding. Een percentage van de aanneemsom werd aan de wethouders zelf gegeven. In moest een journalist van deze krant aan burgemeester Constant Nuytens van Valkenburg vertellen dat de aanbesteding van een wegenproject in zijn gemeente doorgestoken kaart was. Al van tevoren hadden de vijf inschrijvende wegenbouwers afgesproken dat aannemer Baars uit Landgraaf de goedkoopste zou zijn met Hoewel Baars, vorig jaar overleden, vrijgesproken werd van valsheid in geschrifte, werd hij in wel schuldig bevonden aan deelname aan het kartel van wegenbouwers dat vijftien jaar lang het werk verdeelde in Maastricht.

In de jaren daarna leek het wat stiller te worden, maar regelmatig doken namen van Limburgse bouwbedrijven weer op in mogelijke corruptie-schandalen. De collectieve leugen hield aan. Zoals een betrokkene uit de nieuwe steekpenningen- affaire gisteren tegenover deze krant verklaarde: Dat is iets uit een grijs verleden. Uit de tijd van Baars, de vorige eeuw. Nu gebeurt dat écht niet meer hoor.

Jansen de Jong Infra BV: De infrastructuur-poot van het bedrijf heeft vestigingen in Horst, Meerssen, Valkenswaard, Heteren, Oldenzaal en Breda. De onderneming zetelt statutair in Roermond, waar ze ook een eigen asfaltfabriek heeft staan. Elders op de site, die gisteravond overigens plotseling niet meer bereikbaar was, blijkt uit een eigen overzicht van projecten waarbij Janssen de Jong Infra BV betrokken is dat het bedrijf inderdaad een belangrijke speler is in Limburg.

Van Sevenum en Venlo en van Vaals tot Eckelrade nam de onderneming afgelopen jaren de aanleg van rotondes, wegen, parkeerplaatsen, tunnels en viaducten voor zijn rekening.

Ook werkte Janssen de Jong Infra mee aan de nieuwbouw van het Maastrichtse station, de woonboulevard in Heerlen, het bungalowpark op de kop van de Cauberg, het Gaiadierenpark in Kerkrade en de tuinboulevard Gardenz in Geleen. In de bouwwereld staat Janssen de Jong bekend als een gedegen concurrent. Keer op keer slaagt de onderneming erin grote klussen voor de neus van zijn naaste concurrenten weg te kapen. Er zou een wel erg warme band bestaan tussen ambtenaar David G.

De in België wonende G. Nadat de Belgische politie zijn huis had doorzocht en vergeefs bij de grens had gepost, vatte de rijksrecherche de ambtenaar op de parkeerplaats van het gemeentehuis in Stein in de kraag. Eerst wil ik een goed gesprek met hem voeren. Hij was raadslid voor het CDA in Voerendaal voordat hij in die groene gemeente als ambtenaar aan de slag ging.

Hij werd hoofd afdeling Beheer. De momenteel ingesloten man speelde een belangrijke rol bij de aanbesteding van het Leefbaarheidsproject Ubachsberg. Dat deed in veel stof opwaaien in Voerendaal. De gemeenteraad had 1,1 miljoen euro ter beschikkking gesteld voor de herinrichting van het centrum en de doorgaande weg in Ubachsberg. Dat bleek te weinig. Eén van de oorzaken: Dat kostte de armlastige gemeente De keus voor Janssen De Jong was het gevolg van een geheel nieuwe manier van aanbesteden waarover de gemeenteraad — weer tegen de regels in — pas achteraf werd geïnformeerd.

Daarbij krijgen de ondernemers veel ruimte om met eigen plannen en ideeën te komen. Bij de beoordeling van de inzendingen was niet alleen de prijs zaligmakend. Daarbij verleende de door het college benoemde jury ook nog eens bonuspunten. In die vijfhoofdige jury zaten twee medewerkers van Van Heukelom- Verbeek Landschapsarchitecten dat nauw bij het hele project betrokken was. Naast hen drie betrokken ambtenaren van Voerendaal zelf.

Een van die gemeentelijke medewerkers maakte later, volgens goed ingevoerde bronnen, een carrièreswitch: Maar ook David G. In de lokale politiek brieste vooral de raadsfractie Democraten Voerendaal van woede.

Zelfs als deze wegenbouwer nog een miljoen euro duurder was geweest, had het bedrijf door het gebruikte systeem de meeste punten gekregen. Dat hij in de positie was invloed uit te oefenen, is wel helder. In Voerendaal deed en doet in ieder geval het hardnekkige gerucht de ronde dat G. Voerendaals in oktober aangetreden burgemeester Ed Sprokkel wil in ieder geval niet van enig kwaad weten.

Wat die hele aanbesteding Ubachsberg betreft is destijds, na vragen vanuit de raad en de pers, met de betrokken ambtenaren over de kwestie gesproken. Daaruit bleek dat niets is gebeurd dat het daglicht niet kan verdragen. Janssen De Jong mag zich ook alvast op de volgende Voerendaalse klus verheugen, kondigt Sprokkel aan. In april mag het bedrijf bedrijventerrein Lindelaufer Gewande opknappen. Welk bedrag daarmee is gemoeid, wil de burgemeester nog niet kwijt. Wat bouwt Janssen De Jong Infra in de vier plaatsen?

De vier Limburgse gemeenten waar de rijksrecherche in haar onderzoek naar omkoping door medewerkers van Janssen De Jong Infra dinsdag viif ambtenaren aanhield, doen in tal van projecten zaken met het bouwbedrijf. Een opsomming, waarbij onduidelijk blijft op welke projecten de verdenkingen van justitie precies zijn gericht. Van een goede controle door de gemeente Heerlen op uitvoering van onderhoudsopdrachten zou amper sprake zijn geweest. Dat alles blijkt uit het justitie-onderzoek naar de corruptie-affaire.

De beide ambtenaren, Rens S. Uit het onderzoek blijkt dat ze de wegenbouwer bijvoorbeeld de fictieve opdracht gaven om een aantal prullenbakken of putdeksels te vervangen.

De gemeente betaalde voor dat werk, terwijl het niet werd uitgevoerd. Door gebrek aan controle zouden beide ambtenaren dat jarenlang met Janssen de Jong hebben kunnen uitvoeren. In twee jaar tijd zouden 48 van dergelijke verzonnen opdrachten zijn verstrekt. In mei won Janssen de Jong Infra de openbare aanbesteding voor twee zogenoemde regiecontracten. Op basis daarvan mag het zowel in Heerlerheide als in Hoensbroek tot medio voor jaarlijks In totaal dus ruim vier ton per jaar.

Uit onderzoek van deze krant blijkt dat de firma alleen al in voor ruim Volgens de gemeente Heerlen is deze grote overschrijding deels verklaarbaar omdat vooral in Hoensbroek het riool vaak slecht is. Over en zouden de overschrijdingen kleiner zijn. Een woordvoerder van de gemeente zegt dat Heerlen een goed controlesysteem heeft voor de duizenden facturen die er jaarlijks binnenkomen. De gemeente weet niet van het bestaan van valse opdrachten en rekeningen af.

Het gemeentebestuur wacht de resultaten van het justitie- onderzoek af alvorens conclusies te trekken en mededelingen te doen. Woordvoerder Wim de Bruin van het landelijk parket wil niet reageren op vragen over de fictieve opdrachten. De betrokkenen moeten hun gerechte straf krijgen. Ongeveer zes- tot zevenduizend rekeningen vallen jaarlijks in de bus bij de afdeling Beheer en Onderhoud van de gemeente Heerlen. Dat laatste is volgens het openbaar ministerie gebeurd.

Het bedrijf verricht al jaren onderhoudswerk in de stad. In won het concern een openbare aanbesteding voor een zogeheten regiecontract in de stadsdelen Heerlerheide en Hoensbroek. Nog tot medio mag het bedrijf daar onderhoudswerk verrichten, tegen afgesproken vaste tarieven voor materiaal en manuren. In ieder stadsdeel jaarlijks voor In had dat de gemeente dus in totaal In declareerde de wegenbouwer voor meer dan Op de veertig kantjes van de analyse die over dat jaar gaan, blijkt dat Janssen de Jong vele tientallen facturen voor werk in Hoensbroek en Heerlerheide indiende.

Rekeningen die variëren van pakweg 30 tot bijna Voor spoed klussen die maximaal tien mille kosten. Uit het onderzoek blijkt dat de twee van corruptie verdachte ambtenaren daarbij allesbehalve integer gehandeld zouden hebben en de ambtseed zouden hebben geschonden die zij hebben afgelegd.

Het Heerlense controlesysteem is allesbehalve waterdicht, constateerden de rijksrechercheurs. Het stadsbestuur zit intussen met de handen in het haar. Heerlen is onaangenaam verrast door de hoge kostenoverschrijding in , die ze zelf pas constateerde nadat de rijksrecherche op bezoek was geweest.

De rechercheurs hoorden ook diverse ambtenaren als getuige, onder wie de baas van de twee verdachte ambtenaren. Deze getuigen hebben, volgens Gresels woordvoerder, een zwijgplicht opgelegd gekregen.

Zo weet, aldus de woordvoerder, ook de burgemeester niets van betalingen voor nooit uitgevoerd werk door Janssen de Jong. Heerlen kan zich overigens voorstellen dat de kostenoverschrijding in het regiecontract deels voortvloeit uit de relatief slechte staat van het riool in Hoensbroek en de daartoe noodzakelijke reparaties. Welke klussen precies verzonnen zouden zijn, blijft onduidelijk. Maar nieuwe prullenbakken, wanneer die nooit komen, dat valt toch op?

De stad dreigt in problemen te komen met het betalen van aannemers. Zo blijft het voor het gemeentebestuur op meerdere fronten dus noodgedwongen wachten op de resultaten van het justitieel onderzoek. Pas dan neemt het stadsbestuur besluiten over mogelijke maatregelen om de interne controle te verbeteren. De maatregelen zijn volgens Eric Krul, bestuursvoorzitter van Janssen de Jong, genomen op basis van de eerste resultaten van een nog lopend eigen onderzoek naar de beschuldigingen van het openbaar ministerie.

Uit dit onderzoek van gespecialiseerde fraude-accountants van KPMG en advocatenkantoor Houthoff Buruma bij Janssen de Jong Infra, is volgens Krul gebleken dat de verdenkingen van justitie een grond van waarheid bevatten. Justitie arresteerde sinds 27 januari elf oud- medewerkers van de wegenbouwer.

Verreweg de meesten van hen werken in Meerssen. Krul wil niet zeggen welke personeelsleden op non-actief zijn gesteld. Algemeen directeur Henk Cuppen van Janssen de Jong Infra heeft volgens hem vrijwillig zijn functie neergelegd. Krul zal mogelijk ook aangifte doen tegen een of meer eigen ex- medewerkers. Hij verdenkt hen ervan geld van het bedrijf in eigen zak te hebben gestoken. Die mogelijke verduistering wordt onderzocht. Volgens Krul beperkt het onderzoek van justitie zich tot individuen.

Werk van het filiaal Meerssen wordt afgemaakt vanuit andere vestigingen. Alle niet op non-actief gestelde medewerkers — ruim zestig — verhuizen naar die vestigingen.

De raadkamer in Den Bosch verlengde gisteren de gevangenhouding van directeur Rob A. Dat geldt ook voor de van corruptie verdachte provincieambtenaar Jan S.

Vier andere verdachte ambtenaren van de gemeenten Heerlen, Stein en Nuth komen morgen vrij. Het OM wilde hen langer vasthouden.

Het bureau Berenschot onderzocht najaar in opdracht van het college van Heerlen een melding dat projectontwikkelaar 3W in de burgemeester financieel had bevoordeeld bij de aanleg van zijn tuin met zwembad en de verbouwing van de keuken van zijn nieuwe huis. Onderzoeker Hans Pont kwam eind oktober tot de conclusie dat Gresel niets te verwijten viel. Hij zou niet geweten hebben dat degene die hem voorjaar een coördinator voor het werk en een tuinarchitect bezorgde, topman Nico Eurlings van 3W was.

Toen hij hier in juni achter kwam, brak Gresel met zijn tuincoördinator, die ook bij 3W werkte. Hij verzweeg de kwestie echter twee jaar lang voor de wethouders. Volgens de onderzoeker heeft Gresel de rekeningen betaald. De fractievoorzitters werden in vertrouwelijk ingelicht over het onderzoek. De andere raadsleden kregen het rapport pas gisteren nadat deze krant het had opgevraagd.

Klopt het dat burgemeester Gresel van Heerlen en voorzitter Eurlings van de raad van bestuur van projectontwikkelaar 3w elkaar niet al eerder kenden? Het antwoord was en is dan ook bepalend voor de geloofwaardigheid van de Heerlense burgemeester Toine Gresel in een integriteitskwestie die in het stadhuis en vermoedelijk ook in het provinciehuis in voor veel beroering zorgde.

Gresel werd op 16 maart geïnstalleerd als burgemeester van Heerlen. Medio april kocht hij een huis in Hoensbroek. Dat was redelijk in orde, maar er moest wel nog het een en ander gebeuren. De tuin moest opnieuw aangelegd en het zwembad was dringend aan een nieuwe installatie toe. En de keuken, die moest verbouwd. De burgemeester riep een vriend uit Uden in Brabant te hulp. Maar de vriend had wel behulpzame aangetrouwde familie in Maastricht. Gresel maakte snel een afspraak en op een zaterdagochtend in het begin van mei stond het familielid van zijn vriend — Nico Eurlings — bij hem op de stoep.

Neen, Eurlings had geen tijd om het werk zelf te begeleiden. Maar een medewerker van zijn bedrijf kon buiten kantooruren toezicht houden en offertes beoordelen. Eurlings introduceerde de burgemeester ook bij een tuinarchitect. Gresel stelt dat hij destijds niet wist dat Nico Eurlings de topman van 3W was: Eind juni sloeg de Heerlense burgemeester naar eigen zeggen toch de schrik om het hart: Hij stuurde naar eigen zeggen meteen de 3W-medewerker die het werk bij zijn huis begeleidde weg.

Gresel vreesde dat door een betaling rechtstreeks een link gelegd zou kunnen worden met 3W. De burgemeester deed er verder het zwijgen toe. Hij lichtte de wethouders en de gemeenteraad niet in over de zaak. In , na het aantreden van het nieuwe college, kwam de zaak toch aan het licht. Een niet nader genoemde bron waarschuwde wethouder Lex Smeets PvdA. Of hij wist dat 3W voor de tuinaanleg, zwembad, en keuken had gezorgd, en wel kosteloos of met grote korting?

Het bedrijf zou ook spullen in huis hebben betaald. Smeets lichtte het college in. Dat riep in augustus Gresel ter verantwoording. Hij had slapeloze nachten gehad van de zaak. Zijn antwoord op met name de vraag of hij Eurlings nu wel of niet kende ten tijde van de tuinaanleg, was kennelijk niet afdoende.

Het college trad in overleg met gouverneur Frissen. Die raadde de wethouders aan Hans Pont van Berenschot te laten onderzoeken of er sprake was van belangenverstrengeling en bevoordeling van Gresel door 3W. Geenszins, oordeelde de in het diepste geheim ingehuurde Pont eind oktober Eurlings had Gresel als privépersoon willen helpen.

Nadat de burgemeester er achter was gekomen dat Eurlings de voorman van 3W was, had Gresel inderdaad meteen de banden met de tuincoördinator verbroken. De burgemeester had alle rekeningen netjes betaald, van enige sponsoring door 3W was niets gebleken. Wel had de tuinarchitect geen rekening ingediend. Volgens de burgemeester zouden de kosten van de tuinarchitect echter bij de kosten van de tuinaanleg zelf worden verwerkt.

Pont hechtte geloof aan die versie. Gresel heeft te goeder trouw gehandeld, luidde het eindoordeel. Op één vraag gaat Pont niet in: Ik wilde hem gewoon helpen, als particulier.

Dat heeft niets met beïnvloeding te maken. Als ik zo had gewerkt, had ik met 3Wnooit bereikt wat we bereikt hebben. We hebben in Heerlen altijd op een correcte manier zaken gedaan.

Pont laat nog een kwestie liggen. Nadat Gresel in mei al een eerste hypothecaire geldlening voor zijn woning had afgesloten, volgde op 23 juli een tweede ter hoogte van Niet omdat hij ineens toch zelf rekeningen moest betalen nadat hij 3W in juni had weggestuurd.

Ik wilde ze helpen. De wethouders namen de conclusies van Pont in volledig over. Alleen de fractievoorzitters in de raad werden in diezelfde tijd in het diepste geheim ingelicht. Ook zij verklaarden niet te twijfelen aan de integriteit van hun burgemeester nadat zij kennis hadden genomen van de bevindingen van Pont.

Besloten werd geen ruchtbaarheid te geven aan de kwestie. Gouverneur Frissen weigert nu een reactie. Gresel zelf meldde zich afgelopen vrijdag ziek af voor de opening van Cultura Nova.

Volgens een bron omdat hij ziek was van de stress door het uitlekken van het bestaan van het rapport aan de vooravond van zijn herbenoeming.

Ik was gewoon fysiek niet in staat te werken. Nietsvermoedend heft een goedgemutste gouverneur Léon Frissen op 14 september het glas. Er wordt champagne gedronken in Heerlen omdat de uitbreiding van deWoonboulevard gereed is. De commissaris van de koningin wordt geflankeerd door topman Nico Eurlings van projectontwikkelaar 3W, de grootste speler op de Heerlense markt, én door burgemeester Toine Gresel.

Wat Frissen dan nog niet bevroedt, is dat hij een jaar later betrokken zal worden bij een onderzoek naar de relatie tussen Eurlings en Gresel. Ook de Heerlense politiek hoort daar pas in de zomer van van. Een bron meldt het college dan dat 3W het werk voor Gresel geheel of gedeeltelijk heeft betaald.

De wethouders roepen de burgemeester ter verantwoording. Die ontkent dat 3Wook maar iets heeft betaald. Eurlings, hem aanbevolen door een vriend, had hem begin mei wel geholpen door een coördinator voor het werk en een tuinarchitect te leveren. Het tekent de cultuur. Maar de wethouders houden ook hun twijfels over Gresel. In overleg met gouverneur Frissen besluiten zij onderzoeker Hans Pont van bureau Berenschot in te schakelen voor een integriteitsonderzoek naar Gresel.

Pont pleit de burgemeester in oktober vrij. Het college en de fractievoorzitters nemen die conclusie over, al houden sommigen nog steeds hun twijfels. Er wordt besloten tot geheimhouding, om Gresel niet te beschadigen. Hij duidt op het onderzoek dat ook al in werd uitgevoerd naar de aanbesteding van de camerabewaking die in de zomer van dat jaar werd uitgevoerd.

De conclusie van de externe onderzoeker: Gresels voorganger Alexander Sakkers VVD had die opdracht Europees moeten aanbesteden, dan was de stad vermoedelijk goedkoper uit geweest. Het werk ging in echter naar een bedrijf uitWaalwijk, waar Sakkers na zijn snelle vertrek uit Heerlen commissaris werd.

In wordt de derde stad van Limburg, net als dit jaar, ook nog eens geplaagd door een corruptiezaak. Het college doet in juni aangifte tegen een ambtenaar die giften had geaccepteerd van wegenbouwer Janssen de Jong Infra. B en Wmelden dat in een persbericht.

Een paar maanden later besluiten de wethouders en fractievoorzitters het rapport-Pont over Gresel wél geheim te houden. Om de burgemeester niet te beschadigen. Achteraf geen slim besluit, want het bestaan van het rapport lekt anno , kort voor Gresels herbenoeming, alsnog uit naar deze krant. De raad spreekt zich nu vanavond alsnog uit over het rapport-Pont, in dezelfde vergadering waarin de procedure voor zijn herbenoemingwordt gestart.

In de raad valt wél gemor te beluisteren over Gresels functioneren in de laatste vijf jaar. Zonder tuinaffaire had hij de komende, voor hem cruciale sollicitatietijd sterker gestaan. De raad accepteert de conclusie van Pont. Er bleven wel vragen over.

Nadat Gresel dat had ontdekt, stuurde hij hen meteen weg. Hij verzweeg de kwestie echter twee jaar voor het college. SP en aanvankelijk PvdA vroegen Gresel ook of hij kon garanderen dat er de komende tijd geen bezwarende feiten over hem naar buiten komen. Hij wees de kwalificatie van Meyer van de hand. Een aantal fracties liet weten dat de kwestie geen rol zal spelen bij de herbenoemingsprocedure van Gresel.

Rein Hummel Leefbaar Heerlen betwijfelt dat. Een dergelijke garantie kan niemand geven, reageert de burgemeester geprikkeld. In eerste instantie doet de PvdA-leider dat niet, maar na zalvend werk van Nico Aarts Stadspartij Heerlen neemt Braeken zijn woorden terug. Daarmee komt er toch spanning in het raadsdebat, dat in het eerste uur niet ongunstig voor de burgemeester verloopt.

Natuurlijk hebben fracties kritiek op zijn handelen, verwoord in het rapport Pont. Het zijn echter eenlingen. De betrouwbaarheid van Gresel staat bij de andere raadsleden niet ter discussie. De gemeenteraad baseert zich niet op geruchten. De vriendelijke toon verandert nadat Gresel zelf het woord heeft gevoerd. De burgemeester geeft in de ogen van SP-voorman Ron Meyer geen antwoord op eerder gestelde vragen.

U bent in deze zaak een grote stuntelaar geweest. Daarmee zit het venijn in de staart. Gresel handhaaft brief over benoeming  Burgemeester Toine Gresel van Heerlen trekt de brief waarin hij aangeeft nog zes jaar aan te willen blijven, niet in. Dat maakte hij gisteravond bekend aan het einde van een roerig raadsdebat.

De gemeenteraad accepteerde daarin de conclusie uit het rapport- Pont waarin Gresel werd vrijgepleit van beschuldigingen dat hij zich in zou hebben laten bevoordelen bij de verkoop van zijn huis.

De raad twijfelt niet aan zijn integriteit. Aan het einde van het debat nam echter iedereen het rapport-Pont voor kennisgeving aan. Ik ben blij met de uitkomst van het debat. De gemeenteraad moet zich over een paar maanden uitspreken over de herbenoeming van Gresel.

Bij deze krant is bekend dat de afgelopen dagen bij de gemeente nieuwe meldingen zijn binnengekomen over mogelijke integriteitsschendingen en het alcoholgebruik van Gresel, wat zijn functioneren als burgemeester zou belemmeren.

Eerder dit jaar werd over dat laatste al geklaagd bij de provincie door een Zuid-Limburgse burgemeester. Een gedeputeerde heeft Gresel er zelf op aangesproken. Het huidige college van Heerlen deed dat al rond , in navolging van het vorige. Vorige week debatteerde de raad nog over een onderzoek uit naar de integriteit van Gresel. Daarin pleitte onderzoeker Hans Pont de burgemeester vrij van de aantijging dat hij zich in bij werk in en rond zijn huis zou hebben laten bevoordelen door projectontwikkelaar 3W.

De raad nam het rapport voor kennisgeving aan. Gresel liep toch averij op door kritiek vanuit de coalitie, maar liet weten voor herbenoeming in aanmerking te willen komen. Acht dagen later komt hij hier op terug. Gresel weigert zijn besluit toe te lichten en reageert niet op vragen over de meldingen over mogelijke integriteitsschendingen en drankgebruik. Ook gouverneur Léon Frissen hult zich hierover in stilzwijgen. Ook wil hij niet zeggen of hij Gresel heeft geadviseerd bij zijn besluit om af te zien van een tweede termijn.

De Heerlense raadsfracties zeggen het besluit van Gresel te respecteren. SP en PvdA ontkennen dat. Applaus van getrouwen klatert vanaf de publieke tribune in de Heerlense raadszaal. Burgemeester Toine Gresel kijkt dankbaar omhoog en neemt daarna de eerste felicitatiekussen in ontvangst. Hij heeft zojuist het debat over zijn integriteit overleefd. En hij heeft geruzied met coalitiepartij PvdA over een volgens de burgemeester niet te geven garantie dat Heerlen gevrijwaard blijft van toekomstige integriteitskwesties rond zijn persoon.

Maar de voltallige raad heeft ook de conclusies van het drie jaar lang geheim gehouden rapport naar Gresels integriteit voor kennisgeving aangenomen. En jazeker, hij is in voor een tweede termijn, klinkt het vastberaden. Dat was vorige week.

Een week later is het contrast groot. Een weigering die zo stellig is dat de gemeentevoorlichters hem de vragen van de media zelfs niet willen voorleggen. Intussen stuurt Gresel de politie af op een in de buurt van zijn woonhuis postende persfotograaf. De pijn zit diep, zoveel is duidelijk. Naar de persoonlijke overwegingen blijft het intussen gissen. In de collegevergadering van afgelopen dinsdag heeft Gresel aangegeven dat hij aan het piekeren is geslagen.

Dat hij met zijn vrouw aan het overleggen is hoe nu verder. Is dat piekeren een vertraagde reactie op de oproep van raadslid Rein Hummel om eens na te gaan of een tweede termijn wel zinvol is? Of is het de vrees dat de herbenoemingsprocedure ook wel eens verkeerd zou kunnen uitpakken gezien de toch forse kritiek van met name de coalitiepartijen?

Of is het piekeren ingegeven door de wetenschap dat hem nog meer onheil te wachten staat? Er is recent namelijk nieuwe, belastende informatie gemeld over mogelijke integriteitsschending en het drankgebruik van de burgemeester, dat zijn functioneren zou belemmeren. En ook de krant stelt her en der vragen, zo krijgt Gresel telefonisch te horen van een collega uit een van de Brabantse gemeenten wier ambtsketen hij voorheen droeg. De officiële reacties op de mededeling van vertrek spreken van respect.

Voor die niet nader omschreven persoonlijke overwegingen. Als mensen al meer weten, laten ze bij die respectbetuiging niet het achterste van hun tong zien. Wethouder Riet deWit SP zegt te weten dat Gresel aan het piekeren was, maar de wethouders hebben daarin volgens haar geen rol gespeeld. De persoonlijke overwegingen die Gresel nopen af te zien van nog eens zes jaar vormen voor hem in elk geval geen beletsel voor de zes maanden die hij nog te gaan heeft.

Gresel vindt dat de gemeenteraad vorige week geen inhoudelijk debat meer had mogen voeren over een onderzoek naar zijn integriteit dat al in is uitgevoerd. Volgens de burgemeester hebben de fractievoorzitters drie jaar geleden al de conclusie uit dat destijds geheim gehouden rapport dat hem niets te verwijten viel aanvaard.

Alle raadsfracties namen vorige week tijdens het debat over de zogenoemde tuinaffaire het rapport voor kennisgeving aan. Maar opmerkingen die tijdens het debat werden gemaakt, hebben er wel toe geleid dat Gresel niet meer voor herbenoeming in aanmerking wenst te komen.

De burgemeester doelt daarbij op de vraag van de coalitiepartijen SP en PvdA of hij kan garanderen dat er geen nieuwe vervelende zaken naar buiten zullen komen. Dat is volgens hem een oproep aan ,,krachten die hem ten val willen brengen met nieuwe geruchten te komen. De opmerkingen hebben Gresel zondag in overleg met zijn vrouw tot zijn besluit gebracht niet meer voor herbenoeming in aanmerking te willen komen. Dat bleek afgelopen weekeinde.

Die meldingen hebben volgens hem enkel betrekking op zijn uitbundige stijl. Ik ben nooit met mijn ambtsketen om aan de zwier geweest. Als iemand zich daaraan stoort, betreur ik dat. Maar ik ben Toine Gresel en ik blijf Toine Gresel. Het is de dag na de dag dat Gresel bekend heeft gemaakt dat hij niet langer in is voor een tweede termijn.

In zijn burgemeesterskamer verbreekt hij voor de verzamelde pers het stilzwijgen over zijn besluit. Het thuisfront heeft de doorslag gegeven, vertelt hij.

Weet iemand nog wat over de burgemeester, dan kom maar op. Gresel is op de hoogte van het feit dat sindsdien nieuwe meldingen bij de gemeente zijn binnengekomen. De inhoud ervan zegt de burgemeester niet te kennen. En dat is naar eigen omschrijving een mensenmens. Die overloopt van jovialiteit en uitbundigheid. Waarmee volgens Gresel de indruk gewekt zou kunnen worden dat er een link met alcohol ligt. Een link die de nieuwe meldingen leggen, maar in het verleden ook collegeleden en een provinciebestuurder al legden, erkent de burgemeester.

Een onterechte link, aldus Gresel. Ik vind het nu eenmaal gezellig om mee te feesten, maar ik ga zeker niet met de ambtsketen aan de zwier. Aan de andere kant kan en wil ik mijn karakter en inborst niet veranderen. Het debat van vorige week verliep venijnig, maar uiteindelijk aanvaardde de voltallige raad de conclusies van het integriteitsonderzoek. Die discussie hadden ze niet over hoeven doen. Een raad is geen applausmachine. Maar die herbenoeming was binnen.

Dat dacht ik niet alleen. Ik heb al boeken, cadeaus en felicitaties gekregen. Toch gooit Gresel nu uiteindelijk zelf de handdoek in de ring. Tot piekeren gebracht door pijnlijke opmerkingen van raadsleden, maar vooral door de oplopende stress thuis. In de wetenschap ook dat er kennelijk krachten in Heerlen zijn die er opuit zijn hem pootje te lichten.

In een vraaggesprek met deze krant zegt Frissen dat het CDA wegduikt voor de integriteitskwesties die bestuurlijk Limburg in zijn greep houden.

Het CDA doet alsof er niets aan de hand is. Binnen de partij moeten mensen elkaar veel vaker dan nu gebeurt aanspreken op zaken die zijn voorgevallen.

Het debat moet gevoerd worden, de vraag hoe je dit soort kwesties kunt voorkomen dient daarbij centraal te staan. Frissen stoort zich aan het ontbreken van de overtuiging dat er meer aan de hand is dan een vervelend incident dat weer overwaait. De crisistelefoon rinkelt dit jaar met regelmaat in het provinciehuis. Ook minister Guusje ter Horst van Binnenlandse Zaken is het niet ontgaan dat nu al een rampjaar genoemd mag worden worden voor het imago van Limburg.

Acht ambtenaren in Limburg worden ervan verdacht dat ze zich hebben laten omkopen door wegenbouwer Janssen de Jong Infra. Twee wethouders pakten hun biezen in de Sinterklaasaffaire in Echt-Susteren.

Ze werden in februari gevolgd door CDA-gedeputeerde Herman Vrehen, die zich bij de verkoop van zijn huis een vriendendienst liet bewijzen door projectontwikkelaar Ad Gordijn.

Provinciebestuurders blijken ruimhartig te declareren. Vorige week maakte de in opspraak geraakte burgemeester Toine Gresel CDA van Heerlen bekend van herbenoeming af te zien. Niet veel later werd bekend dat wethouder Hein Sterck van Vaals zijn biezen pakt, omdat hij verwikkeld is geraakt in een kwestie die inmiddels ook de interesse van het openbaar ministerie heeft gewekt.

Als klap op de vuurpijl kwam gisteren naar buiten dat op verzoek van burgemeester Gerd Leers van Maastricht onderzoek wordt verricht naar zijn rol en die van een van zijn topambtenaren bij een omstreden vastgoedproject in Bulgarije. Frissen gaat scherper toezien op de integriteit van bestuurlijk en ambtelijk Limburg. Zo komt er onder meer een integriteitsbureau dat de gemeenten bij zal staan.

We zijn al maanden bezig met het onderwerp integriteit. Op 28 september had daarover ook een conferentie moeten plaatsvinden met minister Ter Horst, maar zij moest op het laatste moment afzeggen. Waar wij naartoe willen, is een integriteitsbureau zoals dat in Amsterdam actief is. Nu schakelen gemeenten vaak het integriteitsbureau van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten in als iets onderzocht moet worden.

De provincie heeft daarvoor zelf mensen ingehuurd als de oud-ministers Deetman en Korthals en de voormalig directeur-generaal van Binnenlandse Zaken Pont. We werken nu aan een permanent integriteitsbureau. De minister is daar nu al bij betrokken. Het bureau moet autonoom zijn, zelfstandig werken en bemand worden met deskundige mensen. De onafhankelijkheid ervan moet gewaarborgd zijn.

Zijn er nieuwe wettelijke regels nodig om de integriteit van bestuurders en ambtenaren te handhaven? Een integriteitsbureau moet er op toezien dat bestuurders en ambtenaren niet in de fout gaan in het grijze gebied tussen wat wél en niet is toegestaan en moet mogelijke schendingen onderzoeken.

In de jaren negentig werd Limburg geplaagd door corruptieaffaires. Hebben burgemeesters en wethouders dan niets geleerd? Het boek over de Vriendenrepubliek is bij mij blijven hangen.

Het doet pijn als je tien weken lang artikelen moet lezen over affaires. Je vraagt je dan af of bestuurders nog steeds niet alert genoeg zijn. Ze moeten gewoon kwaad en de schijn van kwaad vermijden. Kennelijk zijn er nog steeds bestuurders en politici die onvoldoende van de noodzaak daarvan bewust zijn. Ontwikkel een gezonde mate van achterdocht. Ik spreek mensen erop aan als ze op pad gaan.

Formeel ga ik er niet meer over, ik moet als commissaris van de koningin boven de partijen staan. Maar ik vind inderdaad dat het CDA niet mag wegkijken als er affaires spelen. Niet doen alsof er niets aan de hand is en denken dat de storm wel overwaait.

Ga in debat over de vraag hoe nieuwe affaires te voorkomen. Er is niets mis mee jezelf te pijnigen. Maar ga de zaak niet relativeren.

Met name bij het CDA staat het hek van het relativisme soms wagenwijd open. Ik zou willen dat ze de eenzaamheid van hun ambt meer koesteren. Ze hebben een andere rol dan gedeputeerden, wethouders en volksvertegenwoordigers, moeten meer afstand houden.

Natuurlijk, bij rampen en dergelijke moeten ze meer op de voorgrond treden, maar daar ligt ook de grens.

Ik zou meer een burgemeester van de oude stempel willen zien, die het presidentiële van zijn ambt in stand houdt. Ook als hij recepties bezoekt of op buitenlandse reis gaat:

..

MEISJES DIE WILLEN NEUKEN SEX HOLLANDSE MEIDEN

Bij een bezoek aan Rajiv eiste hij dat er iets tegen die moorden werd gedaan en hij schrok hevig van Rajivs kennelijke onverschilligheid. Ook al was ze geen Sikh-terroriste maar een slachtoffer van het terrorisme tegen de Sikhs; ook al was ze nog altijd tegen de radicale Sikhs die een eigen staat eisten en vroeg ze niet meer dan gerechtigheid voor de doden, toch wilde India haar het zwijgen opleggen.

Tever geefs, kan ik tot mijn genoegen zeggen. In Middernachts kinderen heb ik de gek gestoken met de eerste weduwe die in India aan de macht kwam, Indira Gandhi, omdat ze die macht zo heeft misbruikt in de vrijwel dictatoriale tijd onder de noodtoestand halverwege de jaren zeventig.

Ik had niet kunnen voorzien wat een klinkend - en soms ook tragisch en zielig - refrein die weduwen zouden gaan vormen. De Congrespartij houdt er tegenwoordig vreemde vrienden op na.

Het verval kan misschien het beste worden afgemeten aan de magere kwaliteit van haar bondgenoten. In de deelstaat Bihar valt de schijnwerper weer eens op het bizarre politieke duo Laloo Prasad Yadav en zijn vrouw Rabri Devi.

Zij zijn min of meer het uitgangspunt voor de geheel verzonnen en door en door corrupte politici Piloo en Golmatol Dudhwala uit Bombay in mijn roman. Een paar jaar geleden werd Laloo, toen eerste minister van Bihar, beschuldigd van betrokkenheid bij de veevoerfraude, een zwendel waarbij grote subsidiebedragen van de overheid werden opgestreken voor de verzorging van koeien die helemaal niet bestonden. In mijn roman knoeit Piloo, Indiaas 'zwendelaar deluxe', op eenzelfde manier met niet-bestaande geiten.

Laloo draaide de gevangenis in maar wist er wel voor te zorgen dat zijn vrouw Rabri eerste minister werd. Hij bleef de deelstaat lustig bij volmacht uit zijn cel besturen. Sindsdien zit hij geregeld achter de tralies. Ook op dit moment zit hij vast en heeft Rabri het - althans technisch gesproken - voor het zeggen.

Er is weer een sappig corruptieschandaal op komst. De belastingdienst wil weten hoe Laloo en Rabri op zulke grote voet kunnen leven ze hebben een paleis van een huis van het betrekkelijk bescheiden salaris dat ook ministers in India krijgen. Rabri is 'aangeklaagd' maar weigert af te treden - of liever gezegd: Laloo laat uit de gevangenis weten dat zijn vrouw de eerste minister onder geen beding haar post opgeeft. Als schrijver met een satirische inslag ben ik opgetogen over het verhaal van Laloo, de schaamteloze doortraptheid, de brutale over gave, de monterheid waarmee het afschuwe lijke stel gewoon zichzelf blijft.

Maar dat zij zich zo kunnen handhaven te kent ook het verval van de Indiase politieke cultuur. India is een land waarin bekende gangsters zijn gekozen in het nationale parlement en waar een man die uit zijn cel een deelstaat bestiert luide bijval kan krijgen van niemand minder dan de leider van de Con gres-partij, Sonia Gandhi in eigen persoon.

Zafar is met zijn twintig jaar een grote, gemoedelijke jongeman die anders dan zijn vader zijn emoties verborgen houdt. Maar het is een heel gevoelig joch dat zich ernstig en aandachtig in India verdiept en daar zoetjesaan zijn eigen portret van maakt, waarmee misschien wel een nog onbekend alter ego in hem zal worden losgemaakt. Eerst valt hem op wat iedereen bij zijn eerste bezoek opvalt: We rijden door de uitgestrekte legerwijk en hij vraagt of de strijdkrachten hier net zo'n grote politieke factor vormen als in het naburige Pakistan.

Hij lijkt onder de indruk als ik hem zeg dat de militairen in India nooit op politieke macht uit zijn geweest. Ik kan hem niet overhalen tot de Indiase nationale dracht. Zelf trek ik meteen bij aankomst een koele, wijde kurta-pyjama aan, maar Zafar ligt dwars.

Aan het slot van de reis draagt hij wel de witte pyjama maar niet de kurta; er is toch enige vooruitgang geboekt. Zafar heeft nooit meer dan de eerste drie hoofdstukken van Middernachtskinderen ge lezen, ondanks de opdracht 'Voor Zafar Rushdie, die tegen elke verwachting 's middags werd geboren'.

Sterker nog, buiten Harun en de zee van verhalen en Oost, west heeft hij nog nooit een boek van me uitgelezen. Zo zijn schrijverskinderen vaak. Die willen hun ouders als ouders, niet als schrijvers. Zafar heeft op zijn kamer altijd trots mijn volledige werk uitgestald, maar hij leest Alex Garland en Bill Bryson en ik doe net of ik dat niet erg vind.

Nu krijgt de arme jongen een stoomcursus in mijn werk en mijn leven. Na de Deling moesten mijn oom en tante zoals zoveel moslims door het leger in het Rode Fort worden beschermd tegen het geweld dat buiten woedde; dit staat beschreven in mijn roman Schaamte. En hier, achter Chandni Chowk, de bruisende hoofdstraat van Oud-Delhi, liggen de kronkelsteegjes naar de oude moslim-mohallahs zoals Ballimaran, de wijk waar mijn ouders woonden voor ze naar Bombay verhuisden; daar ook zagen Achmed en Amina Sinai, de ouders van de verteller van Middernachts kinderen, de storm opsteken die voorafging aan de onafhankelijkheid.

Zafar ondergaat al dit literair toerisme zonder morren. Kijk, hier bij Poerana Qila, het oude fort dat naar verluidt gebouwd is op de plaats van de legendarische stad Indraprashta, liet Achmed Sinai een zak geld achter om een bende brandstichtende afpersers af te kopen. Kijk, daar zijn de apen die de zak kapotmaakten en het geld weggooiden.

Kijk, hier in het nationaal museum voor moderne kunst hangen de schilderijen van Amrita Sher-Gil, de half- Indiase, half-Hongaarse schilderes die model stond voor het personage Aurora Zogoiby in De laatste zucht van de moor Ja, pap, genoeg zo, pap, denkt hij overduidelijk maar hij is te aardig om dat ook te zeggen.

Ja, ik zal ze lezen, deze keer zal ik het echt doen. Het blijft de vraag. Bij het Rode Fort wordt reclame gemaakt voor een avond met een klank- en lichtspel. Het merendeel van haar laatste uren hebben Zafar en ik aan haar bed gezeten. Hij was haar enige kind. In zijn Clarissa en ik meer dan vier maanden door India getrokken. We behielpen ons met goedkope hotels en lange busreizen en teerden op het voorschot dat ik had gekregen voor mijn eerste roman, Grimus, en dat we zo lang mogelijk rekten door zuinig aan te doen.

Ik probeer nu speciaal om Zafar te vertellen wat zijn moeder hier of daar van vond - hoe opgetogen ze was over de vredigheid hier of het tumult daar. Wat begon als een kleine expeditie van vader en zoon krijgt een extra dimensie.

Ik heb altijd geweten dat dit eerste bezoek, na alles wat er is gebeurd, het lastigste zou zijn. Niet te veel ineens willen, dacht ik bij mezelf. Als dit goed gaat, wordt alles vanzelf eenvoudiger. En het derde - 'Hé, daar heb je hem weer' - klinkt helemaal niet meer als nieuws. In de lange tocht terug naar de 'normale' toestand is gewenning, en zelfs verveling, een nuttig wapen geweest.

Ik zeg tegen mensen in India: Ik had moeten bedenken dat nu ik zelf al niet goed wist hoe het zou gaan lopen, iedereen om me heen helemaal in de rats zou zitten. In Engeland en Amerika is de toestand sterk verbeterd en is de gang van zaken weer grotendeels normaal.

Ik ben niet meer gewend aan de haken en ogen van een maximale beveiliging. Ik voel me in dat opzicht in India alsof ik met een tijdmachine terugga naar die nare oude begindagen van de Iraanse aanval. Mijn lijfwachten konden niet aardiger of efficiënter zijn, maar tjonge, wat zijn het er veel en wat zijn ze zenuwachtig.

Met name in Old Delhi, waar veel moslims wonen, zijn ze schichtig, vooral als een voorbijganger zo dom is mij te ontmaskeren, ondanks mijn mantel van onzichtbaarheid.

Iemand heeft u herkend! De naam is uitgesproken! Mijn beschermers hebben als scenario een nachtmerrie in. Dat was een van de frustrerendste kanten van de afgelopen jaren. Allerlei mensen - journalisten, politieagenten, vrienden, onbekenden - schrijven scenario's voor mij en ik raak in die fantasieën verstrikt.

Waar geen van die scenaristen ooit mee aan lijkt te komen, is de mogelijkheid van een goede afloop - waarbij ik de moeilijkheden die ik heb gekend gaandeweg overwin en het normale schrijversleven hervat dat het enige is dat ik ooit heb gewild.

En toch is die totaal onverwachte verhaallijn werkelijkheid geworden. Mijn grootste probleem is dezer dagen dat ik moet wachten tot iedereen zijn nachtmerries loslaat en zich weer bij de feiten houdt. Voordat ik ga verzoekt de politie me Vivan en Geeta te vragen aan niemand te vertellen dat ik kom.

Onder het eten belt een hoge politiefunctionaris die hun vraagt aan niemand te vertellen dat ik ben geweest. De dag erna wordt er nogmaals telefonisch bij hen op discretie aangedrongen.

Zij kunnen er wel om lachen, maar ik erger me. Het begint belachelijk te worden. De mensen veranderen niet, de plek is in wezen nog hetzelfde. Al zijn er natuurlijk veranderingen. Een vriend is ernstig ziek geweest maar is weer aan de beterende hand. Een andere dierbare vriend is er nog altijd ernstig aan toe. En natuurlijk de opvallende veranderingen. De bjp aan de macht.

De nieuwe technologie die een stormachtige ontwikkeling met grote voorspoed voor de Indiase burger heeft gebracht. Ik begin over het bezoek van Clinton, dat door Geeta en Vivan wordt bestempeld als een beslissend moment voor het rijke India dat sinds mijn laatste bezoek, onder de impuls van de nieuwe technologie, exponentieel is gegroeid.

In Amerika is inmiddels veertig procent van de mensen die in Silicon Valley werken van Indiase afkomst, en in India zelf heeft het nieuwe elektronische tijdperk menig vermogen opgeleverd.

Clinton heeft veel werk gemaakt van die nieuwe techno-rijken en wilde per se op bezoek in Hyderabad, een van de nieuwe economische bloeiplaatsen. Voor de wel varende Indiase burgerij was zijn komst.

Daar kwam het op neer, en het werd zonder enige ironie gezegd. Het India dat ten prooi blijft aan godsdienstige sektariërs van het meest extreme en middeleeuwse soort; het India dat min of meer een burgeroorlog uitvecht in Kashmir; het India dat zijn bevolking geen eten of onderwijs of fatsoenlijke gezondheidszorg kan geven; het India dat zijn burgers niet kan voorzien van drinkwater; het India waarin miljoenen vrouwen door het ontbreken van eenvoudige sanitaire voorzieningen de roep van de natuur moeten bedwingen totdat ze onder dekking van het donker hun behoefte kunnen doen; die India's kreeg de president van de Verenigde Staten niet onder ogen.

Het nucleaire India van Gung-ho, het India van de steenrijke ondernemers, het computer-India van de super-nerds, de fonkelende beau monde van India, dat alles draaide en wervelde wel in de internationale mediaschijnwerpers die de Leider van de Vrije Wereld overal waar hij gaat vergezellen.

Een ietwat benauwend begin van mijn dag. Ik hoor dat het hoofd van de British Council in India, Colin Perchard, mij geen toestemming geeft om aan het eind van de week de aula van de Council voor een persconferentie te gebruiken. Bovendien heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken de Britse Hoge Commissaris sir Rob Young gelast om mij te mijden - hij 'mag de stal niet uit', zegt hij tegen Vijay. Robin Cook, de Engelse minister van Buitenlandse Zaken, komt in India aan op de dag dat ik van plan ben te vertrekken en wil blijkbaar als het even kan niet al te.

Hij moet binnenkort naar Iran en die reis mag natuurlijk niet in gevaar komen. Later wordt de reis van Cook toch afgelast, vanwege de processen achter gesloten deuren tegen 'joodse spionnen' in Iran. Beter nieuws komt er van Colin Ball van de Commonwealth Foundation, die is bijgedraaid en niet langer de uitnodiging voor het prijsdiner dreigt in te trekken. Het ziet ernaar uit dat ik net als Assepoester naar het bal ga. Maar in mijn achterdocht bedenk ik dat een stichting die alleen al zo nerveus wordt van mijn aanwezigheid, vast niet zit te wachten op een nog nauwere band die een toekenning van de prijs onvermijdelijk met zich mee zou brengen.

Ik hou me voor waarom ik hier echt ben. Die Commonwealth Writers' Prize is maar een voorwendsel. De echte overwinning is dat ik deze reis met Zafar heb gemaakt. De prijs voor ons allebei is India. We maken een tocht met de jongen langs de bezienswaardigheden: Jaipur, Fatehpur Sikri, Agra.

Voor mij is de hoofdattractie altijd de weg zelf geweest. Er zijn meer vrachtwagens dan ik me herinnerde, veel meer, blèrend en levensgevaarlijk, zoals ze vaak aan de verkeerde kant van de weg recht op ons afkomen. Om de paar kilometer zie je wrakken van frontale botsingen. Kijk, Zafar, dat is het graf van een voorname moslimheilige; alle vracht wagenchauffeurs stoppen daar en bidden om geluk, zelfs de hindoes.

Kijk, Zafar, moet je die wagens vol mannen zien. Bij de verkiezingen krijgt het hoofd van ieder dorp, de sarpanch, opdracht om op de bijeenkomsten van politici voor zulke volle wagens te zorgen. Bij Sonia Gandhi is tien wagens per dorp verplicht. De mensen zijn tegenwoordig zo teleurgesteld in de politici dat anders niemand vrijwillig naar die bijeenkomsten zou gaan.

Kijk, daar in de velden roken de vervuilende schoorstenen van baksteenovens. Buiten de stad is de lucht wel minder smerig, maar nog altijd niet schoon. Maar vergeet niet dat in Bombay door de smog tussen december en februari voor 11 uur. De nieuwe tijd is onmiskenbaar aangebroken. Als je Hindi kon lezen, Zafar, zou je de nieuwe woorden van de nieuwe tijd fonetisch weergegeven zien in het Devanagiri-schrift van die taal: Chinees 'fastfood' van Modern.

Hij wil Hindi leren. Hij is goed in talen en wil Hindi en Oerdoe leren en dan nog eens terugkomen zonder het huidige gedoe ons heen - bot gezegd: Kijk, Zafar, naar die onbegrijpelijke letterwoorden van India.

Wat is een wakf? Wat is een hsidc? Dit is de ware communicatierevolutie in India. Niemand hoeft meer geïsoleerd te zijn. Bill Clinton bezocht het vestingpaleis Amber op de heuveltop buiten Jaipur, maar hij mocht zich van zijn lijfwachten niet overgeven aan het befaamde toeristenvermaak ter plaatse.

Onder aan de heuvel is bij Amber een olifantentaxistandplaats. Je koopt een kaartje bij een boekkantoortje en schommelt dan op de rug van je huurdikhuid de heuvel op. Wat de president niet mocht, krijgen Zafar en ik wel voor elkaar. In een ogenblik van leedvermaak ben ik blij dat de veiligheidsmaatregelen voor iemand anders nog strenger en beperkender waren dan voor mij. Wel heeft Clinton in de saffraantuin van Amber danseressen zien wervelen en springen.

Dat heeft hij vast leuk gevonden. De mensen dragen kleurrijke kleding en doen kleurrijke dansjes en rijden op kleurrijke olifanten naar kleurrijke oude oorden, en dat hoort een president te weten. Hij hoort ook te weten dat in een proefgebied nabij Pokhran in de Thar-woestijn van Rajasthan India door de Indiase wetenschap het atoomtijdperk is binnengevoerd. Daarmee vormt Rajasthan de wieg van het nieuwe India, dat gezien moet worden als bondgenoot en gelijke van Amerika.

Clinton is wel over het kernstopverdrag begonnen maar heeft India niet kunnen overhalen om te tekenen. Tenslotte hebben de vs zelf ook niet getekend. Wat niet onder Clintons aandacht mag komen - want daarvoor is geen plaats in het kleurrijke, toeristische India van de olifantentaxi, maar evenmin in het nieuwe ondernemers-India van de internetmiljardairs dat momenteel aan de wereld wordt verkocht - is dat Rajasthan en buurstaat Gujarat op het ogenblik omkomen van dorst en ten prooi zijn aan de ergste droogte sinds ruim een eeuw.

Wat de president niet eens mag dénken is dat het geld dat wordt besteed aan die belachelijke Bom van India zieken en hongerigen aan zorg en eten had kunnen helpen. Of dat het nergens op slaat dat premier Vajpayee een beroep op het Indiase volk doet om met een gift - 'hoe klein ook' - de grootscheepse verwoesting door de droogte te bestrijden, terwijl de Indiase regering in Rajasthan nog altijd een vermogen uitgeeft aan dat andere massavernietigingswapen.

Het is heet, zo'n drieënveertig graden. Het heeft al twee jaar niet geregend en het duurt nog twee maanden tot de volgende moesson. De waterputten vallen droog en de dorpelingen drinken noodgedwongen vuil water, waar ze diarree van krijgen, waar ze weer van uitdrogen, en zo wordt de vicieuze cirkel almaar knellender.

Toen ik hier voor het laatst was, ruim twaalf jaar geleden, was de streek in de greep van de vorige ergste droogte aller tijden. Ik ben toen door Gujarat getrokken en zag daar vrijwel hetzelfde soort verwoesting als overal op het platteland van Rajasthan te zien is.

Dit schreef ik toen; nu is het nog erger:. Het zijn boeren van de hoogvlakte, veehouders, maar hun vee laat hen in de steek.

Op zoek naar water trekt het wankelend naar het zuiden en oosten en maakt onder het lopen een reutelend geluid. Langs de route van hun vergeefse exodus liggen hun schedels - gehoornde kilometerpaaltjes. Er is water in het westen, maar dat is zout. Nog even en ook die moerassen hebben de geest gegeven. Over de uitgeloogde grauwe vlakten waaien amaranten. Er zijn zulke grote scheuren dat ze een mens kunnen verzwelgen. Voor een boer een heel toepasselijke dood: Naarmate de kloof tussen het feestmaal van de haves en de honger van de have-nots breder wordt, komt de stabiliteit van het land onherroepelijk steeds meer in gevaar.

Ik heb een andere geur geroken en al verwoord ik niet graag iets wat niet meer is dan een vermoeden, ik voel bij mensen wel degelijk een grotere ontvlambaarheid, een knetterende woede net onder de oppervlakte, een kortere lont. Bij het eten neemt Zafar een bedorven garnaal. Dat verwijt ik mezelf. Ik had eraan moeten denken hem te wijzen op de grondregels voor reizigers in India: Zafars garnaal treft hem als een mokerslag.

Hij doet die nacht geen oog dicht: De volgende ochtend ziet hij er vreselijk uit en we hebben een lange, zware reis voor de boeg, over hobbelige, lastige wegen. Nu moet ook hij oppassen voor uitdroging. Maar anders dan de dorpelingen die we achterlaten, hebben wij gebotteld drinkwater in overvloed, en de juiste medicijnen. En natuurlijk vertrekken we. Een dag die alles van ons vergt.

Een lange, gruwelijke reis naar Agra, daarna terug naar Delhi. Zafar heeft het moeilijk maar laat zich niet kennen. Hij is te zwak om rond te lopen bij het schitterende Fatehpur Sikri en weet zich nog maar net voort te slepen bij de Taj Mahal, die hij kleiner vindt dan hij had verwacht. Ik ben heel opgelucht als ik hem eindelijk in een lekker hotelbed kan laten kruipen. Roper Starch Worldwide, een marktonderzoeksbureau, heeft een 'wereldgeluksbarometer' opgesteld. Ergens in de jaren dertig heeft mijn opa van vaderskant, Mohammed Din Chaliqi, een geslaagde zakenman uit Delhi, een buitenhuis voor zijn gezin gebouwd - een bescheiden stenen huisje voor de warme maanden in het fraaie stadje Solan in de Simla-heuvels.

Hij noemde het 'Villa Anis', naar zijn enige zoon Anis Achmed. Die zoon, mijn vader, die later de achternaam 'Rushdie' aannam, schonk dat huis op mijn 21ste verjaardag aan mij.

En elf jaar geleden nam de regering van de deelstaat Himachal Pradesh het zonder enige grond in beslag. Het is in India niet zo eenvoudig om iemand zijn eigendom af te nemen, zelfs niet voor een deelstaatregering. Om de Villa Anis in bezit te krijgen werd hij door de plaatselijke autoriteiten valselijk tot 'evacué-bezit' verklaard.

De wet op het evacué-bezit werd na de Deling opgesteld om de staat huizen in beslag te kunnen laten nemen die waren achtergelaten door personen en gezinnen die naar Pakistan waren getrokken. Deze wet gold niet voor mij. Ik was Indiaas staatsburger tot ik door naturalisatie Engelsman werd en ik heb nooit een Pakistaans paspoort gehad of in dat land gewoond. Villa Anis was mij aantoonbaar wederrechtelijk ontnomen. Vijay Sjankardass en ik raakten goed bevriend dankzij Solan.

Vijay was een van de meest vooraanstaande advocaten van India, met menige klinkende overwinning op de censuur op zijn naam, en hij pakte namens mij de autoriteiten van Himachal aan. De zaak vergde zeven jaar en we wonnen. Beide delen van die zin zijn indrukwekkend. Zeven jaar is naar Indiase maatstaven ongelooflijk snel.

En winnen van een regering, ook al heb je overduidelijk het recht aan je zijde, dat is geen sinecure. De overwinning van Vijay heeft in India grote bewondering geoogst en hij verdient al de koedo's die hij heeft gekregen.

Voor Vijay was de zaak-Solan maar een deel van zijn grotere taak om mijn verhouding met India recht te zetten, en dat is een soort persoonlijke kruistocht voor hem geworden. Hij heeft er veel tijd in gestoken, de stemming gepeild, politici bewerkt, onvermoeibaar mijn belang behartigd.

Zonder hem was deze reis onmogelijk geweest. Hij heeft een zachte stem, is echt voortreffelijk in staat tot onderhandelen en overreden en ik ben hem zoveel dank verschuldigd dat ik die nooit meer af kan lossen.

In november kregen we de villa in Solan terug. Sindsdien is het dak hersteld, het huis schoongemaakt en geverfd en één badkamer gemoderniseerd. Het indrukwekkende is dat elektriciteit, sanitair en telefoon het allemaal doen. Met het oog op ons bezoek is er bij een plaatselijke winkel voor een week meubilair met toebehoren gehuurd, tegen de voor een zeskamerwoning onwezenlijke prijs van 25 dollar. Op het terrein woont een huismeester met zijn gezin.

Solan is zo uitgegroeid dat het totaal onherkenbaar is, maar het uitzicht van de villa op de heuvels is nog altijd vrij en niet bedorven. Nog een paar weken en Zafar wordt eenentwintig. Vandaag ga ik met hem naar Solan en daarmee is de cirkel rond. Zo word ik ook ontlast van een verantwoordelijkheid die ik lang heb gevoeld voor de nagedachtenis van mijn vader, die overleed in Kijk, Abba, ik heb ons huis weer terug. Vier generaties van onze familie, levend en dood, kunnen hier nu samenkomen. Eens zal dit van Zafar en zijn broertje Milan zijn.

Voor een familie zo ontworteld en verstrooid als de onze, hebben deze paar vierkante meters continuïteit een heel grote betekenis. Om in Solan te komen neem je drie uur in een luchtgekoelde 'chair car' de Shatabdi-expres van New Delhi naar Chandigarh, de stad van Le Corbusier en de gedeelde hoofdstad van Punjab en Haryana.

Daarna rijd je anderhalf uur de heuvels in. Dat doe je tenminste als je iemand anders bent dan ik. De politie wil niet dat ik de trein neem. Vijay heeft het verhaal van Reuters voorlopig nog even tegen kunnen houden, maar het schild van onzichtbaarheid wordt nogal dun. In Solan, daar legt zelfs de politie zich bij neer, dat zeggen ze tenminste, zal er geen houden meer aan zijn. Dat ik daar heen ga, verwacht iedereen.

Eergisteren heeft de Indiase staats-tv-zender Doordarshan een ploeg naar Villa Anis gestuurd om rond te neuzen en huismeester Govind Ram uit te horen, maar die heeft zich edelmoedig van de domme gehouden. Maar zodra ik er daadwerkelijk ben, wordt dat natuurlijk bekend. Een nogal vervelende ontwikkeling: Die kiem van argwaan zal binnen de kortste keren tot volle wasdom komen. Zafar voelt zich alweer beter maar een autorit van zeven uur wil ik hem nog niet aandoen.

Ik zet hem op de trein, de geluksvogel. Dan tref ik hem weer op het station van Chandigarh, met mijn onopvallende colonne van vier zwarte vierdeurs wagens. Ik pik Zafar op in Chandigarh en als we de heuvels in rijden gaat mijn hart open.

Voor mij is dit tot zover het emotionele hoogtepunt van de reis en ik kan zien dat ook Zafar ontroerd is. We eten nog wat bij een dhaba niet ver van Solan en de eigenaar zegt blij te zijn dat ik hier ben, en er komt iemand anders voor een handtekening aangerend.

Ik trek me niets aan van de ongeruste blik op het gezicht van Akshi Kumar. Ook al ben ik hier zelden in mijn leven geweest en helemaal niet meer sinds mijn twaalfde, toch voel ik me of ik thuis ben. Het is donker als we bij de villa aankomen. Vanaf de weg is het treden naar beneden. Onderaan is een poortje en Vijay, ook in een juichstemming, heet mij officieel welkom in het huis dat hij voor mijn familie heeft terugveroverd. Huismeester Govind Ram komt aangerend en tot verbazing van Zafar bukt hij en raakt onze voeten aan.

Ik ben geen bijgelovig mens maar ik voel de aanwezigheid van mijn opa die al dood was voor ik werd geboren, en van mijn ouders toen ze jonger waren. De lucht is een vuur van sterren. Ik ga de achtertuin in. Ik heb behoefte om alleen te zijn. Ik word al om vijf uur wakker van de versterkte muziek met gezang uit een man dir, een hindoetempel, aan de overkant van het dal.

Ik kleed me aan en loop in het vroege-ochtendlicht om het huis. Met zijn steile roze daken en hoektorentjes is het nog mooi er dan het me bijstond, mooier nog dan het leek op de foto's van Vijay, en het uitzicht is zoals beloofd adembenemend. Het is een raar gevoel om door een huis te lopen dat je niet kent maar dat ergens toch van jou is. We hebben even nodig om te vergroeien, het huis en ik, maar als de anderen wakker worden heb ik het me toegeëigend.

Het grootste deel van de dag scharrelen we rond bij het huis en zitten in de tuin in de schaduw van grote oude coniferen, waar we de speciale eieren van Vijay eten. Nu weet ik dat de reis de moeite waard geweest is: Aan mijn gedaanteverwisseling van waarnemer naar waargenomene, van de Salman die ik ken naar de 'Rushdie' die ik dikwijls amper meer herken, komt maar geen einde.

Overal gaan geruchten dat ik in India ben. Ik zit diep in de put als ik hoor dat een paar islamitische organisaties hebben gezworen stampei te maken, en stampei is nieuws, en dat zal dan dus wel worden gezien als de bedoeling van mijn reis naar India, wat heel, heel jammer en treurig zou zijn. Onder het eten in restaurant Himani in Solan doe ik me te goed aan de hete Indiase versie van Chinees als ik word aangesproken door een verslaggever van Doordarshan genaamd Agnihotri, die hier puur toevallig met zijn gezin op vakantie is.

In een mum van tijd is er een journalist van de plaatselijke pers die mij wat vriendelijke vragen stelt. Erg onverwacht is het allemaal niet, maar door deze toevallige ontmoetingen bereikt de schichtigheid van de politie nieuwe hoogten en loopt uit op een heuse ruzie.

Terug in Villa Anis krijgt Vijay op zijn mobiel een telefoontje van een politieagent uit Delhi genaamd Kulbir Krishan. Krishan zit ergens midden in de onzicht bare commandoketen van pennenlikkers in Delhi, maar hij zegt iets waardoor Vijay voor het eerst in al de jaren van onze vriendschap zijn zelfbeheersing kwijtraakt. Hij trilt bijna als hij me vertelt: Die man zegt dat wij ons niet als heren hebben gedragen, we hebben geen woord gehouden, en we hebben, schrik niet, 'voor onze beurt gepraat.

Ik schrik me kapot. Het is me algauw duidelijk dat er twee kwesties spelen. De eerste en onbelangrijkste is dat we ons eerst een week allerlei beperkingen en veiligheidscondities hebben laten welgevallen en nu van oneerlijkheid en kwade trouw worden beschuldigd. Dat is beledigend en niet terecht, maar in laatste instantie niet gevaarlijk. De tweede kwestie is een zaak van leven en dood. Als de politie van Delhi zo schietgraag is geworden dat agenten zich opmaken om mensen dood te schieten, dan moet hun voor het te laat is een halt worden toegeroepen.

Tijd dus voor de botte bijl. Tienermeisje van net 18 pijpt voor de webcam is een Sex clip.. Zin in een leuke flirt, gratis sex chat of lekker geil webcammen? De bekendste nederlandse, vlaamse of internationale pornosterren beschikbaar voor afspraakjes!

Maak kennis met het grootste overzicht aan porno dames die echte dates mogelijk maken maar ook services bieden zoals skype, whatsapp of telefoon contact. Ben je zelf pornoster en wil je jouw diensten meer. Gratis Porno films van Escort. Je zal alle mogelijke films van Escort op Pornozot terugvinden. Mona is haar naam en 50 jarig rijpe dame die al heel wat jaartjes in het escortvak werkzaam is, ze speelde in meer dan amateur sexfilm.

Geile lange sexfilm gratis kijken. Ook verwend de oude escort dame voeten fetish klanten aan huis. Zin om even lekker te chatten over seks kom dan naar 1 van onze gratis chatrooms!. Sex chatten met geile webcam meisjes die nat klaar zitten om gratis te cammen met u! Veel gratis webcam plezier!. Lovemii Anoniem en discreet op zoek naar nieuwe contacten? XNXX delivers free sex movies and fast free porn videos tube porn.

Featuring hot pussy, sexy girls. Maar wie zijn deze exclusieve callgirls? Wat maken ze mee met hun - veelal getrouwde - klanten? Uw krant dook onder in de mysterieuze wereld van de klasseprostitutie in België en kwam boven water met een vat vol pikante.

Escort agency Saphir brengt u in contact met exclusieve callgirls en gezelschapsdames in België, Antwerpen, Brussel. High Class Escorts die uitkijken naar een spontane ontmoeting. Solomio Seks Escort Girl Video. Nl Sex Sites Sekspartner Zoeken. Gratis porr film sexleksaker göteborg chat nederland aagtdorp erotik massage salon erotische massage voor stel. Standje 43 massage film de Nederland Gratis films kijken sex thuisontvangst gelderland -. Vind of bied uw tweedehands Contact - vrouw zoekt man aan op greatpi.

Honderden recente sexadvertenties en elke dag nieuwe leden. Meld je gratis aan» page Vervolgens, een studie vindt een was over het web deze en steevast beantwoord is dit zou kunnen maken.

Donkere of getinte man Gezocht! Wij stel Geile sexdate gratis sex filems, Sexmaatje gezocht thai massage nuru. Posted on by gratis erotiek neuken in zwolle Vandaag sex erotisch massage limburg, Leuke vriendin.

Zwolle Dag Ik ben man van 21 jaar Ik zoek naar vrouw in Zwolle stad willen komen met een leuke jonge vrouw die net als mij een sex maatje. Featuring hot pussy, sexy girls in xxx rated porn New.

Meld je nu gratis. Terneuzen studenten sex gratis sexdate zoeken chat. Hoe mooi, ze is te zus annuleer de afspraak dan e mails greatpi. Sex filmpje kijken gratis seks advertenties, Gratis porno holland porno Sex filmpje kijken gratis seks advertenties, Sex filmpje kijken gratis seks advertenties. Je kunt natuurlijk naast sekscammen met één van onze camsexy girls ook gewoon een webcamchat zonder beeld starten. Sexcambeeldbellen is toch alles wat je wilt?

Op het web cam sex hebben wil iedere geile. Kom kijken Gratis seks cams zonder registratie! Pak die WebcamSex korting bij greatpi. Kijk hieronder voor nog meer webcam sex! Het grootste aanbod voor prive ontvangst, escort en erotische massage. Ook voor een privéhuis, gangbang, meesteres of shemale kom je naar greatpi. Wij begrijpen dat dit klant onvriendelijk Dienst. Meesteres Raamprostitutie prostaat massage bij klant. Zowel lichamelijk als mentaal?

Dan zijn wij een match. Ik hoop jou versteld te doen staan met mijn opgewektheid en passie. Vind of bied uw tweedehands Contact - escort en thuis ontvangst aan op greatpi. Dan hebben wij goede tips voor je!. Kijk lekker neuken en porno films met geile naakte meisjes, natte kutjes en meer seks!.

Lekker lange gratis pornofilm · In haar eerste porno film heeft ze alleen orale sex · Ja film me als ik mijn kale kut mastubeer tot ik een orga Film me als ik mijn kale kut mastubeer · Super geil gratis pijpen sexfilm kijken · In haar eerste porno film word ze in haar mond kut en anu Na het neuken en pijpen trekt ze de grote lul.

Wiki explains it as: Petersburg flying nuru massage. Gratis sex nummers praat anoniem nl, Vrouwen die zoek escort xnvideos porno betalen. I am kind, well-educated and cheerful. I bring a sparkle into your life.

With my sunny looks on life I am already proving to be quite a star, so if you want a great time I am definitely the girl you need. Even de alledaagse problemen vergeten en genieten van een heerlijke zachte full body massage. Ik maak gebruik van warme reukloze olie. Grootste aanbod van sexy dames in Hoofddorp die aan prive ontvangst doen. Kom direct langs om een geile afspraak te maken. Vind of bied uw tweedehands Contact - erotische massage aan op greatpi.

Sexjobs heeft het grootste aanbod dames van plezier die aan thuisontvangst en privéontvangst doen. Neem contact met ze op en je hebt 6 dagen geleden, , Stacey, Hoofddorp. Advertenties uit andere rubrieken. Gratis porno films en gratis sex films met o. Kutje Porno - Gratis sex film en gratis porno. Sex in alle categorieën - sexfilms, natte kutjes, vrouwen neuken, geile vrouw sex tube en gratis porno films!. Every day new free sex and porn videos of the most beautiful girls and sexy babes posing and playing on video.

Op kun je gratis sex video 's en lange porno films bekijken. Xex Porno Sexafspraak Nl. Dominant Versatile Top , Blatino; Erotic. Online Gratis sexfilms kijken zonder virussen, is mogelijk. Gratis kijken naar sreaming van sex en porno films, de mooiste vrouwen die neuken met.

Vind of bied uw tweedehands Vrouw zoekt man aan op greatpi. Lindseyplus uit Weert Ik single lieve vrouw is op zoek naar haar prins op het witte Buitensex weert Geile kinky sex op korte termijn Limburg. Gratis sexcontact Weert Halo ik ben Stacy en zoek naar een avontuurtje in het bos dat stond tot nu toe in mijn agenda.

Vind of bied uw. Zabrina wil kut likken en geile afspraken met een mollige meid, Oudere Vrouw Neuken Weert. Buitenseks en neuk movies met oudere bare hoer. Sex in Weert advertenties Weert Geile trans die alleen maar neuken wil en verder niets.

Leuk stel zoekt vrouw bij voorkeur niet lesbisch. Amateur erotik video sex in terneuzen Erotische massages zeeland vind je op greatpi. Sexdate terneuzen gratis seks videos Sexdate terneuzen gratis seks videos Een relatie Terneuzen singles gratis haag sexcam nederlands lange sexfilms gratis porno sexen nude sex nieuw gratis en porno.

Met dien verstande dat psychisch geweld op beschadigd door de. Deze dames zijn amateur en Royal - de stoutste club van Limburg. Dames, heren en ook koppels Of toch nieuwsgierig naar de kinky massage Soft SM? Ik ontvang je altijd op en top verzorgd in mooi en sexy kledij met greatpi. De beste prive ontvangst adressen van Nederland en België vind je gemakkelijk en snel op greatpi. Ik ben een limburgs super slanke meid met mooie blauwe [ ] Limburg. Gratis Porno films van Erotische Film. Je zal alle mogelijke films van Erotische Film op Pornozot terugvinden.

Gratis Porno films van Erotiek. Je zal alle mogelijke films van Erotiek op Pornozot terugvinden. Aanbevolen sex filmpjes aller tijden - XXX Gratis Films - Kijk gratis porno en sexfilms, lekker neuken, kutjes porno films.

Carla Breda 24 jaar. New girl for you in city Vrouw Privé ontvangst Escort 21 maart · Hello my name is Carla I'm a young beautiful lady with great sense of humour and who thrives in giving pleasure. If you want to have a good time call me and you won't regret. I am a very discreet person and I expect the same thing from. Hier op Sexjobs vind je het grootste aanbod rijpe dames, oudere vrouwen, oma's, milf's en tante's die op zoek zijn naar een sexafspraak met jou.

House of Dreams, Amersfoort. Erotische massages voor hem en haar Geniet van heerlijke erotische massages met orgasme! Mijn naam is Julia.

Ik ben gediplomeerd masseur en ga net iets verder Na binnenkomst overhandig ik je een 'menukaart' van waaruit je een keuze kunt maken voor jouw gedroomde massage.

Van ontspanning tot BD SM,. Alexa Amsterdam 30 jaar. I can make dreams reality i like to make sex,i am very hot I like to have sex in doggy style missionary 69 and many other positions if you want all your fantasies come true then. Ik ben een doodnormale vrouw. Contact Vrouw zoekt Man uniek plekje?

De gedachte alleen al: Nog maar enkele dagen geleden tilden wij hem samen uit bed. Zijn bed werd voor de zoveelste keer die dag verschoond. Ik begeleidde Lex naar het toilet waar hij zich, door de hitte slechts gekleed in onderbroek, ontlastte terwijl hij zwijgend een sigaretje rookte. We legden hem voorzichtig terug in bed. De ziekte had hem breekbaar als porselein gemaakt. Toch had hij aan waardigheid niets ingeboet. Hij las niets en het montuur had monsterlijke proporties aangenomen in relatie tot zijn uitgemergelde gezicht.

Vandaag, woensdag 29 juli , zijn we precies twee jaar na zijn uitvaart en passeer ik, aan de voet van de Mont Ventoux, het gehucht Saint-Estève en ik denk uiteraard aan hem. Enkele keren per dag maakte hij melding van een verharde fallus.

Waarschijnlijk ook om mijn dagelijkse ernst te breken. Deze vreemde gewoonte begon enkele jaren geleden. Is dit een lijn? Hij had besloten de last van zijn katholieke opvoeding van zich af te werpen en zijn fantasie de vrije loop te laten. Zijn jaren zestig begonnen veertig jaar later. Sindsdien had Lex te pas en vaak te onpas last van een stieven lull , zoals het in sappig Brabants klonk. Een leven dat zichzelf tegensprak. Toen hij twee dagen voor zijn dood de Heilige Sacramenten ontving, en René en ik hem nog haast hadden laten vallen toen we hem, met fauteuil en al, naar de eettafel tilden, vormden we een kring van vijf volwassenen die elkaars handen vasthielden.

Alsof hij straf had. De woorden van Pater Herman sneden door merg en been. Ik kon me geen voorstelling maken hoe de indringende woorden van de grijze pater op de stervende Lex over zouden komen. Heer, deze man, Alexander Maria Stockx, gaat aanstonds het aardse verlaten.

Neem hem tot U. Nog nooit had ik iemand zo direct de Heer horen aanspreken. Uit angst te gaan huilen bad ik. Ik gunde Lex eeuwige rust omdat hij in zijn achtenvijftig jarig aards bestaan geen enkele seconde van de dag genoegen had genomen met het gegeven rust.

Rust was voor mietjes. Een zogenaamde stijve had hij ook in het ziekenhuis nadat de operatie aan zijn tumor was mislukt. Of tijdens het ondertekenen van de aktes in het chique Helmondse notariskantoor toen ik aandeelhouder werd. Of onder besprekingen met de bank en Lex me eventjes apart riep. In het vliegtuig onderweg van Beiruit naar Jeddah en Lex voluit meezong met de Islamitische gebeden die door de speakers van het vliegtuig klonken en hij in het huilerig gezang niet naliet enkele keren melding de maken van zijn stijve lul.

In de lobby van het hotel in Amman huilden we van het lachen, dronken we bier en schreeuwde hij net zo lang en net zo hard totdat de hotelmanager ingreep: Ik fiets met een ingehouden glimlach. Denkend aan Lex meen ik recht te hebben op een glimlach, in het volle besef dat het geheugen gelukkig selectief werkt. Het had zo op Lex kunnen slaan. De Lex die vaak genoeg het bloed onder mijn nagels vandaan haalde in zijn alledaagse onbezonnen onredelijkheid.

Ik ben Ste-Colombe voorbij en ben op weg naar Saint-Estève, het gehucht dat ik altijd zal verbinden met Lex.

In beklom ik de Mont Ventoux voor het eerst. Nog niets wees op een vroegtijdige dood van Lex, ook al tartte hij het noodlot met zijn maniakale rookgewoontes.

Drie pakjes Marlboro was zijn dagelijks minimum. Hij dronk alsof iedere dag zijn laatste zou kunnen zijn. Een Spookrijder pur sang. In was Fabienne twaalf jaar. Ze droegen staartjes en verzamelden witte stenen van de Kale Berg.

Op de top van de berg belde ik in een hevig emotionele bui Lex die nogal geërgerd reageerde. Ik stoorde hem blijkbaar. Dat ik die beklimming aan hem had opgedragen begreep hij echter dondersgoed. Een dag later ging iets over achten op de doodstille camping mijn mobiele telefoon af.

Anita schrok zich een rolberoerte. Iets met haar vader misschien? Lex had Radio 2 laten weten zo trots op me te zijn dat ik de Mont Ventoux had beklommen dat hij een plaat voor me had aangevraagd. Brilliant Disguise van Bruce Springsteen. Een toepasselijke plaat want ik was die vakantie inderdaad vermomd als wielrenner. Over die eerste beklimming van de Ventoux in schreef ik een dagboekachtig verhaal dat een vervolg kreeg met de Rotterdam Marathon die ik twee jaar later zou voltooien.

Lex schreeuwde me vanaf de Coolsingel toe. Deze twee verhalen werd als tweeluik in boekvorm gebundeld onder de titel Een Briljante Vermomming , verwijzend naar het lied dat Lex voor me had aangevraagd. Een titel die de lading aardig dekt: Alleen in hoedanigheid als vader, echtgenoot, zoon, broer, zwager, oom, neef, vriend heb ik geen vermomming nodig. Lex financierde ook dit boek, trots als hij was op mijn tweede carrière als niet-erkend amateur schrijver.

Tien jaar daarvoor mocht ik al het boek Een Laatste Wals in eigen beheer uitgeven. Over onze reis naar New York. In kreeg ik voor mijn veertigste verjaardag mijn huidige racefiets van hem cadeau. De fiets koester ik sindsdien als mijn derde kind en sinds Jeremy ons gezin heeft versterkt als mijn vierde.

Door de bedrijven heen was Lex de circusdirecteur en fungeerde ik als manusje van alles. Hij was de spreekstalmeester die dronk, rookte en grappen maakte.

Ik deed al het andere. Achter zijn doldriestheid ging een eenzame man schuil, op zoek naar liefde, genegenheid en vooral heel veel aandacht. Toen ik in september tot directeur werd benoemd moest en zou er ter ere van mij een feest worden gegeven. Mijn protesten werden afgedaan als misplaatste bescheidenheid. Hij negeerde me een volle dag. Het feest kwám er. Mijn promotie werd gecombineerd met de opening van een kroeg in ons eigen kantoorpand.

Saint-Estève was de knipoog naar het gehucht aan de voet van de Mont Ventoux en de daaraan gekoppelde erecties die Lex pleegden te achtervolgen. Mar, ik heb ene stève. Hij brulde het uit van het lachen toen hij het cadeau in uitpakte. Als extra verrassing had hij een privé optreden van mijn favoriete Nederlandstalige chansonnier Alex Roeka geregeld. Ik mocht Alex zelfs een kopie van Een Briljante Vermomming overhandigen. In mijn dankbetuiging las ik het stuk over Saint-Estève voor.

Lex liep paars aan van het lachen. Na afloop speelden Alex en zijn voortreffelijke gitarist Maarten Kooijman nog enkele nummers met onze familieband Canon Rouge mee. Het werd daarmee een van mijn meest waardevolle zaterdagen ooit. Precies een jaar geleden.

Precies een jaar na zijn sterven. Op 25 juli deden wij de deur in Eindhoven op slot. Mijn in de kerk geuite wens om Lex met geheven glas te gedenken was niet aan dovemansoren gericht. Nadat de kist definitief aan het Helmondse klei was toevertrouwd, mengden we ons tussen de aanwezigen die al toe waren aan hun tweede biertje. Het leven van en met Lex, en het verval nadat er alvleesklierkanker bij hem werd geconstateerd, was de rode draad. Er werd driftig in gebladerd.

Lex had veertien dagen daarvoor het eerste exemplaar in ontvangst genomen. Vlak voor zijn overlijden fietste ik van Rotterdam naar Eindhoven omdat de symboliek in mijn leven alleen van waarde is als de fiets een rol speelt. Lex nam in onze eigen Bar Tabac Saint-Estève het boek in ontvangst.

Het was zijn erfenis. Hij zou het boek de laatste veertien dagen van zijn leven met zich meedragen. Ik was vooral trots en dankbaar. Vlak voor zijn overlijden vroeg hij me soms voor te lezen, als hij zich te zwak en te vermoeid voelde om zelf te lezen. Ik zat aan de rand van zijn bed en las zijn favoriete passages voor. Herinneringen aan onze reizen. Graag met vulgair taalgebruik. Die met spuiten dus. Hij hield zijn gezwollen buik vast van het lachen. Hij zag eruit als in een holocaust film waarin de hoofdpersoon nog één keer alle waanzin van het leven uit zijn gestel lacht.

Alleen was dit geen film. Het bevatte alle tweeënveertig verhalen van deel één alsmede de verhalen over zijn overlijden, over de uitvaart en, als afsluitend blog, over mijn afscheid van hem.

Op de Mont Ventoux. Ik weet wat er gaat komen. Het leven is zo gruwelijk mooi als de Mont Ventoux, de berg die voorgoed geklonken is aan Lex.

Dat is een potsierlijke en tamelijk groteske gedachte want Lex had niets met wielrennen, werkelijk niets, maar zo sprak ik de woorden uit in de kerk in Helmond. Ik moest afscheid van hem nemen op de Mont Ventoux omdat de muren van de kerk me benauwen. Afscheid nemen moet gepaard gaan met lijden. Alleen door te lijden ben ik niet bang voor de almachtige kracht van de onmacht en alleen zo kan het Beest worden verslagen.

Enkele weken na zijn overlijden beklom ik in de Mont Ventoux. Mijn familie begeleidde me. Er werd geschreeuwd, gejoeld en geklapt. Het open dak en alle portieren stonden open. De stem van Bruce Springsteen galmde door het bos van de Ventoux.

Badlands, you gotta live it every day… Tussen de joelende kinderen stond mijn moeder. Ik herinner me Badlands en de chaotische gekte die mijn familie teweeg kan brengen. Ze moedigden niet alleen mij aan maar ook andere lotgenoten die zwoegend op zoek waren naar eeuwige roem, gemoedsrust, eerherstel.

In mijn geval een combinatie van de drie. De Mont Ventoux als kerk. Met voortschrijdend inzicht wist ik dat de Mont Ventoux dé berg zou worden waarop ik niet alleen Lex maar alle overledenen zou moeten herdenken. En Kees vorige week nog. Kees, de tachtigjarige buurman op de camping van mijn ouders, die bezweek aan de gevolgen van longkanker. In het grint, rechtsonder van de weg, ligt Fabienne plat op de grond.

Ze fotografeert haar fietsende vader. Rechts van de weg staat Jeremy die Lex helaas nooit heeft leren kennen. Fabienne kreeg verkering met Jeremy in de periode dat Lex op zijn sterfbed lag. Ze is te lief zijn voor deze wereld. Voor haar geen hand vol, maar een land vol. Lex zou trots op hem zijn, zeker weten. Estelle rent met haar vader mee. Waarom gaf hij hem niet gewoon? Anita, mijn wielervrouw, brengt geen woord uit.

Ze kijkt vooral bezorgd en ziet er wat verwilderd uit. Vlak voor vertrek had ze net nog vergeten flessen bronwater mee te nemen. En mijn tweede bidon. Ze rende paniekerig naar een supermarktje in Bédoin en weigerde stelselmatig iedere vorm van hulp van haar kinderen. Ze is de sportieve uitspattingen van haar man soms zo moe, maar ze weet dat het leven zonder geen leven zou zijn. Hier op de Mont Ventoux is het vooral benauwd. De geslotenheid van het bos ontneemt de fietsers de adem. Een tekort aan zuurstof wordt gecompenseerd door een overdaad aan vliegjes die het allemaal hebben voorzien op mijn voorhoofd, mijn bril, mijn oren, mijn neus en mijn lippen.

Twee vliegjes schieten kort na elkaar in mijn keel. Ik hoor de echo van mijn gore rochels tegen de rotswand. Vijfentwintig jaar geleden maakte ik menig zaterdagnacht dergelijke geluiden. De liters bier en wijn die ik urenlang had genuttigd vertrouwde ik in enkele krachtige impulsen van de maag aan de toiletpot toe. Ik ben al voorbij Chalet Reynard. Mijn klimtijd interesseert me geen reet. Het gaat alleen om de top.

Die wil ik halen. Misschien is d t echt van een land houden: Daar kun je nooit echt uit weg. Voorafgaand aan de moordpartijen bij de Deling in gingen mijn ouders weg uit Delhi en verhuisden naar het zuiden, in de terechte veronderstelling dat er minder ellende zou zijn in het wereldse, kosmopolitische Bombay.

Zo groeide ik op in die verdraagzame, ruimdenkende stad waarvan ik het typerende - noem het vrijheid - vanaf dat moment heb proberen vast te leggen en te bejubelen. Middernachtskinderen was mijn eerste poging tot zo'n literaire landverovering. Ik woonde in Londen en wilde India terughebben; en de vreugde waarmee Indiase lezers zich het boek toeëigenden, de hartstocht waarmee zij zich mij op hun beurt toeëigenden, blijft de dierbaarste herinnering uit mijn schrijversleven.

Maar die roman was De duivelsverzen en toen die was verschenen veranderde voor mij de wereld; ik kon geen voet meer zetten in het land dat nog altijd mijn voornaamste artistieke inspiratiebron is. Als ik navraag naar een visum deed, kreeg ik steevast te horen dat me dat niet verstrekt zou worden. Niets van die jarenlange kwelling, het donkere decennium dat volgde op de fatwa van Khomeiny, heeft meer pijn gedaan dan deze breuk.

Ik voelde me als een afgewezen minnaar die alleen bleef met zijn onbeantwoorde, ondraaglijke liefde. Liefde is af te meten aan het gat dat ze achterlaat. En het was een ernstige breuk, laten we wel wezen. India was het eerste land ter wereld waar De duivelsverzen werd verboden, en in strijd met India's eigen voorgeschreven rechtsgang ook nog eens voor het boek in het land was. Dat gebeurde door een zwak ke Congrespartij-regering onder Rajiv Gandhi, in een vertwijfelde en vergeefse poging om moslim-stemmen te winnen.

Daarna heeft het weleens geleken of de Indiase autoriteiten per se zout in de wond wilden strooien. Toen in het najaar van De laatste zucht van de moor uitkwam, probeerde de Indiase regering goede vrienden te blijven met het tuig dat zo zijn best heeft gedaan om de oude geest van openheid in Bombay te schaden en dat ik daarom in dat boek op de hak neem. Met behulp van de douane werd de invoer van het boek belet, maar onder de dreiging van een rechtszaak bond de regering vlug weer in. De pogingen van de bbc-televisie om Middernachtskinderen, op basis van een scenario van mijn hand, tot vijf uur prestigieus drama te bewerken liepen spaak toen India geen toestemming om te filmen gaf.

Dat Middernachtskinderen niet verfilmd mocht worden in zijn eigen land, het land waar nog maar zo kort geleden met zoveel bijval en blijdschap de verschijning ervan was gevierd, ging me diep aan het hart. Er waren ook kleinere, maar nog altijd krenkende beledigingen. Jarenlang ben ik tot persona non grata verklaard door het Nehru-centrum, de culturele tak van de Indiase Hoge Commissie in Londen.

En ook werd me ten tijde van de vijftigste verjaardag van de Indiase onafhankelijkheid de toegang ontzegd tot de viering op het Indiase consulaat in New York. Intussen is het in bepaalde Indiase literaire kringen mode geworden om misprijzend over mijn werk te doen.

En uiteraard is het verbod op De duivelsverzen nog altijd van kracht. Na de overeenkomst van 24 september tussen de Engelse en Iraanse regering, waarmee de fatwa van Khomeini praktisch gesproken van de baan was, veranderde er in India voor mij gaandeweg ook het een en ander. Ruim een jaar geleden kreeg ik van India een visum voor vijf jaar. Maar meteen kwamen er dreigementen van radicale moslims zoals imam Bukhari van de Jama Mashid, de belangrijkste moskee in Delhi.

Nog zorgelijker was het oordeel van sommige commentatoren: Ook al ben ik nooit hun man geweest, dat zou de bjp er niet van weerhouden mij voor haar eigen sektarische doeleinden te gebruiken. De dromer wordt wakker. Ik had India bijna opgegeven, bijna geloofd dat het voorgoed uit was met de liefde. Maar dat blijkt dus niet zo. Ik blijk op het punt te staan om na twaalfeneenhalf jaar naar Delhi af te reizen.

Mijn zoon Zafar, twintig nu, gaat met me mee. Hij is sinds zijn derde niet in India geweest en is heel opgewonden. Maar bij mij vergeleken is hij nog een toonbeeld van koelbloedigheid en kalmte.

De politie van Delhi is doodzenuwachtig over mijn naderende komst. Of ik alsjeblieft wil zorgen dat ik in het vliegtuig niet word opgemerkt. Mijn kale hoofd is erg herkenbaar; of ik alsjeblieft een hoed wil opzetten. Ook mijn ogen zijn eenvoudig te herkennen; of ik alsjeblieft een zonnebril wil opzetten. O, en mijn baard, die verraadt me echt meteen; of ik daar een sjaal omheen wil dragen Het is zowat veertig graden in India, merk ik op: O, maar er zijn ook katoenen sjaals Deze verzoeken worden mij doorgegeven door mijn meestal stoïcijnse Indiase advocaat Vijay Sjankardass, op zo'n toon van 'ik ben ook maar de boodschapper'.

Als ik nu eens de hele reis een zak over mijn hoofd doe? Ik ben er zelf ook niet gerust op. Van de organisatoren van de Common wealth Writers' Prize, de literatuurprijs van het Gemenebest, op wier uitnodiging ik naar Delhi ga, krijg ik gemengde berichten.

Pavan Varma, ambtenaar en tevens belast met de publiciteit rond de prijs, wijst elk verzoek om discretie van de hand en zegt op een persconferentie dat ik waarschijnlijk bij het prijsdiner zal zijn.

Colin Ball daarentegen, hoofd van de Commonwealth Foundation, de stichting die de prijs toekent, zegt tegen Vijay dat hij de uitnodiging aan mij misschien zal moeten intrekken als niet alle twintig buitenlandse bezoekers die voor de plechtigheid naar Claridge's Hotel komen politiebescherming krijgen. Ook al verblijf ik helemaal niet in het Claridge en heeft geen mens die afgevaardigden bedreigd, terwijl ze zelfs volgens de Indiase autoriteiten geen enkel gevaar lopen.

De enige dreigementen op dit moment zijn die van Ball zelf. Ik ga naar India omdat de toestand is verbeterd en ik het tijd vind om te gaan. Ik ga omdat ik nooit zal weten of het wel of niet kan als ik niet ga. Ik ga omdat ondanks alles wat er tussen India en mij is gebeurd, ondanks mijn gewonde hart, de liefdeshaak te diep zit om hem er nog uit te trekken.

En ik ga vooral omdat Zafar heeft gevraagd of hij met me mee mag. Hoog tijd dat hij de kennismaking met zijn andere land hernieuwt. Maar eerlijk gezegd weet ik niet wat ik verwachten moet. Zal ik me welkom voelen of veracht? Ik weet niet of ik terugga voor een groet of voor een afscheid. Ach, doe toch niet zo theatraal, Salman. Wacht nou eerst maar eens af.

Je stapt op het vliegtuig en gaat. Dus vlieg ik naar Delhi en niemand die het merkt. Daar in de business class zit hij, de onzichtbare man. Op een uitschuifschermpje naar de nieuwe film van Pedro Almodovar te kijken terwijl het vliegtuig over eh, Iran vliegt. Daar achter zijn slaapmasker zit de onzichtbare man te snurken. En daar ben ik aan het einde van de reis en stap uit in de warmte van Delhi's internationale luchthaven, met Zafar naast me, en alleen Vijay Sjankardass die ons ziet.

Niets dan magisch realisme. Vraag me niet hoe het werkt. Een slimme goochelaar legt zijn truc nooit uit. Ik heb de neiging de grond te kussen, of liever gezegd: Ik laat de vloerbedekking ongekust en stap uit de aankomsthal de verzengende kurkdroge hitte van Delhi in - zo anders dan de klamheid van een natte handdoek in mijn geboortestad Bombay. De warme dag omhelst ons. Een weg als een tapijt ontrolt zich voor ons.

We stappen in een krappe witte Hindustan Ambassador, een auto die zelf ook stamt uit een ver verleden, de Britse Morris Oxford die in Engeland allang ter ziele is maar hier in deze Indiase vertaling nog springlevend.

De airconditioning van de Ambassador is stuk. India hecht niet aan ceremonieel en vliegt van alle kanten op me af, omspoelt me met zijn eindeloos geharrewar, schreeuwt als vanouds om mijn totale aandacht.

Koop kakkerlakvallen van Chilly! Drink bronwater van Hello! Er zijn ook nieuwe soorten boodschappen. Doe een cursus Oracle En als blijk dat de lange jaren van protectie voorbij zijn, is Coca-Cola dubbel en dwars terug. Het was verboden toen ik hier voor het laatst was en daardoor had de walgelijke plaatselijke imitatie, Campa-Cola en Thums Up, het rijk alleen.

Nu zie je om de honderd meter een rode Coke-reclame. De huidige reclameleus van Coke is in het Hindi maar dan geschreven in romeinse letters: Jo Chaho Ho Jaaye. Wat letterlijk vertaald zou kunnen worden als 'wat je wens ook is, laat hem uitkomen. Toeteren graag, vragen de borden achter op het miljoen vrachtwagens dat de weg ver-spert.

Alle andere vrachtwagens, auto's, fietsen, scooters, taxi's en tuffende autoriksja's gaan geestdriftig op die oproep in en passeren Zafar en mij met een krachtige uitvoering van de traditionele Indiase straatsymfonie.

Het nieuws is net zo'n heksenketel. Tussen India en Pakistan heerst zoals gewoonlijk onmin. Het Indiase leger van schreeuwende commentatoren koppelt dit verhaal aan de Pakistaanse onthulling van een nieuwe raket, de Shaheen-II, en waarschuwt somber voor de verslechtering van de betrekkingen tussen de beide landen. Een politicus van de regerende Bharatiya Janata-partij beschuldigt imam Bukhari uit Delhi van 'opruiende uitlatingen', gedaan in een aantal vermeend pro-Pakistaanse en anti-Indiase uitspraken.

Zoals altijd lopen de gemoederen hoog op. Het was onvermijdelijk dat Bill Clinton laatst bij zijn bezoek aan het subcontinent in die oude vijandschappen verwikkeld raakte. Uit Indiaas oogpunt zei hij bijna steeds de juiste dingen. Vooral zijn harde opstelling tegen Pakistan, met zijn dictatuur, zijn atoombom, zijn onvrijheid, heeft hem tal van vrienden opgeleverd, en dat na vele jaren waarin de Indiërs ervan overtuigd waren dat de grondslag van de Amerikaanse politiek in dit deel van de wereld, om met Kissinger te spreken, 'naar Pakistan neigde'.

Als ik aankom geniet India over het geheel genomen nog wat na van het bezoek van Clinton. De blozende oude charmeur heeft het hem weer eens geflikt. De filmwereld van Bombay is in rep en roer. In India - een vriendin, de vooraanstaande kunstcritica Geeta Kapoor, herinnert me eraan - worden mensen maar heel zelden lastiggevallen met het privé-leven van politici. Een heel oude leider van de bjp had jarenlang een maŒtresse zonder dat het ook maar enig gevolg voor zijn loopbaan had.

De Indiërs bekijken het Lewinsky-schandaal dan ook met verwonderde verbazing. Zo gek is het toch niet als er wat hete chili's voor de machtigste man ter wereld willen spetteren? Ik ben nog maar even terug en nu al word ik door iedereen die ik spreek - mijn advocaat Vijay Sjankardass, vrienden die ik meteen opbel om te vertellen dat ik aangekomen ben, politieagenten zelfs - onthaald op meningen over de nieuwe Indiase politiek.

Als Bombay het New York van India is - glamour en glitter, ordinaire chic, een stad van kooplui, van films, van achterbuurten, ongelooflijk rijk, afschuwelijk arm - dan lijkt Delhi op Washington.

Politiek is het enige dat telt in die stad. Niemand heeft het erg lang over iets anders. Eens zochten de minderheden in India bescherming bij de progressieve Congres-partij, toen het enige geoliede politieke apparaat in het land. Nu is de wanorde en verrechtsing van die partij overal te zien. Onder leiding van Sonia Gandhi is het eens zo machtige apparaat vervallen en verroest. Mensen die Sonia al jaren kennen, noemen het kletspraat dat ze nooit belangstelling voor politiek heeft gehad en zich alleen voor het leiderschap heeft laten strikken uit begaanheid met de partij.

Ze schilderen een portret van een vrouw die volledig in de ban is van de macht maar er niet mee om kan gaan, omdat het haar ontbreekt aan de bekwaamheid, charme, visie en eigenlijk aan alles behalve haar machtshonger zelf.

Om haar heen kruipen de flemende hovelingen van de Nehru-Gandhi-dynastie, die proberen de opkomst te verhinderen van nieuwe leiders die misschien de frisheid zouden hebben om de partij uit het slop te halen maar wie niet de leidersrol wordt gegund die volgens de kliek van Sonia alleen haar en haar kinderen toekomt.

Ik was voor het laatst in India in augustus , toen ik voor de televisie een documentaire maakte over het veertigjarig jubileum van de onafhankelijkheid. Ik zal nooit vergeten dat ik in het Rode Fort Rajiv Gandhi in zijn gebroken schooljongens-Hindi een verbluffend slaapverwekkende toespraak hoorde afsteken, terwijl zijn toehoorders gewoon - en vernietigend - wegliepen. Nu zie ik op de televisie zijn weduwe, wier Hindi nog gebrekkiger is dan het zijne, een vrouw overtuigd van haar recht om te heersen, maar vrijwel alleen overtuigend voor zichzelf.

Ik herinner me een andere weduwe. In die documentaire van hadden we een vraaggesprek met een Sikh-vrouw, Ravel Kaur, wier man en zoons voor haar ogen waren vermoord door bendes waarvan bekend was dat ze werden geleid en georganiseerd door mensen van de Congres-partij.

Indira Gandhi was nog maar pas vermoord door haar Sikh-lijfwacht en daar moest de hele Sikh-gemeenschap in Delhi voor boeten. De regering van Rajiv Gandhi heeft voor die moorden niemand vervolgd, on danks de vele harde aanwijzingen omtrent de identiteit van de moordenaars.

Voor Vijay Sjankardass, die Rajiv al jaren kende, waren dat ontmoedigende dagen. Hij en zijn vrouw beschermden hun Sikh-buren door ze in hun eigen huis te verbergen. Bij een bezoek aan Rajiv eiste hij dat er iets tegen die moorden werd gedaan en hij schrok hevig van Rajivs kennelijke onverschilligheid. Ook al was ze geen Sikh-terroriste maar een slachtoffer van het terrorisme tegen de Sikhs; ook al was ze nog altijd tegen de radicale Sikhs die een eigen staat eisten en vroeg ze niet meer dan gerechtigheid voor de doden, toch wilde India haar het zwijgen opleggen.

Tever geefs, kan ik tot mijn genoegen zeggen. In Middernachts kinderen heb ik de gek gestoken met de eerste weduwe die in India aan de macht kwam, Indira Gandhi, omdat ze die macht zo heeft misbruikt in de vrijwel dictatoriale tijd onder de noodtoestand halverwege de jaren zeventig. Ik had niet kunnen voorzien wat een klinkend - en soms ook tragisch en zielig - refrein die weduwen zouden gaan vormen.

De Congrespartij houdt er tegenwoordig vreemde vrienden op na. Het verval kan misschien het beste worden afgemeten aan de magere kwaliteit van haar bondgenoten. In de deelstaat Bihar valt de schijnwerper weer eens op het bizarre politieke duo Laloo Prasad Yadav en zijn vrouw Rabri Devi.

Zij zijn min of meer het uitgangspunt voor de geheel verzonnen en door en door corrupte politici Piloo en Golmatol Dudhwala uit Bombay in mijn roman. Een paar jaar geleden werd Laloo, toen eerste minister van Bihar, beschuldigd van betrokkenheid bij de veevoerfraude, een zwendel waarbij grote subsidiebedragen van de overheid werden opgestreken voor de verzorging van koeien die helemaal niet bestonden. In mijn roman knoeit Piloo, Indiaas 'zwendelaar deluxe', op eenzelfde manier met niet-bestaande geiten.

Laloo draaide de gevangenis in maar wist er wel voor te zorgen dat zijn vrouw Rabri eerste minister werd. Hij bleef de deelstaat lustig bij volmacht uit zijn cel besturen. Sindsdien zit hij geregeld achter de tralies. Ook op dit moment zit hij vast en heeft Rabri het - althans technisch gesproken - voor het zeggen.

Er is weer een sappig corruptieschandaal op komst. De belastingdienst wil weten hoe Laloo en Rabri op zulke grote voet kunnen leven ze hebben een paleis van een huis van het betrekkelijk bescheiden salaris dat ook ministers in India krijgen.

Rabri is 'aangeklaagd' maar weigert af te treden - of liever gezegd: Laloo laat uit de gevangenis weten dat zijn vrouw de eerste minister onder geen beding haar post opgeeft. Als schrijver met een satirische inslag ben ik opgetogen over het verhaal van Laloo, de schaamteloze doortraptheid, de brutale over gave, de monterheid waarmee het afschuwe lijke stel gewoon zichzelf blijft.

Maar dat zij zich zo kunnen handhaven te kent ook het verval van de Indiase politieke cultuur. India is een land waarin bekende gangsters zijn gekozen in het nationale parlement en waar een man die uit zijn cel een deelstaat bestiert luide bijval kan krijgen van niemand minder dan de leider van de Con gres-partij, Sonia Gandhi in eigen persoon. Zafar is met zijn twintig jaar een grote, gemoedelijke jongeman die anders dan zijn vader zijn emoties verborgen houdt. Maar het is een heel gevoelig joch dat zich ernstig en aandachtig in India verdiept en daar zoetjesaan zijn eigen portret van maakt, waarmee misschien wel een nog onbekend alter ego in hem zal worden losgemaakt.

Eerst valt hem op wat iedereen bij zijn eerste bezoek opvalt: We rijden door de uitgestrekte legerwijk en hij vraagt of de strijdkrachten hier net zo'n grote politieke factor vormen als in het naburige Pakistan. Hij lijkt onder de indruk als ik hem zeg dat de militairen in India nooit op politieke macht uit zijn geweest. Ik kan hem niet overhalen tot de Indiase nationale dracht. Zelf trek ik meteen bij aankomst een koele, wijde kurta-pyjama aan, maar Zafar ligt dwars.

Aan het slot van de reis draagt hij wel de witte pyjama maar niet de kurta; er is toch enige vooruitgang geboekt. Zafar heeft nooit meer dan de eerste drie hoofdstukken van Middernachtskinderen ge lezen, ondanks de opdracht 'Voor Zafar Rushdie, die tegen elke verwachting 's middags werd geboren'. Sterker nog, buiten Harun en de zee van verhalen en Oost, west heeft hij nog nooit een boek van me uitgelezen. Zo zijn schrijverskinderen vaak.

Die willen hun ouders als ouders, niet als schrijvers. Zafar heeft op zijn kamer altijd trots mijn volledige werk uitgestald, maar hij leest Alex Garland en Bill Bryson en ik doe net of ik dat niet erg vind. Nu krijgt de arme jongen een stoomcursus in mijn werk en mijn leven. Na de Deling moesten mijn oom en tante zoals zoveel moslims door het leger in het Rode Fort worden beschermd tegen het geweld dat buiten woedde; dit staat beschreven in mijn roman Schaamte.

En hier, achter Chandni Chowk, de bruisende hoofdstraat van Oud-Delhi, liggen de kronkelsteegjes naar de oude moslim-mohallahs zoals Ballimaran, de wijk waar mijn ouders woonden voor ze naar Bombay verhuisden; daar ook zagen Achmed en Amina Sinai, de ouders van de verteller van Middernachts kinderen, de storm opsteken die voorafging aan de onafhankelijkheid. Zafar ondergaat al dit literair toerisme zonder morren.

Kijk, hier bij Poerana Qila, het oude fort dat naar verluidt gebouwd is op de plaats van de legendarische stad Indraprashta, liet Achmed Sinai een zak geld achter om een bende brandstichtende afpersers af te kopen. Kijk, daar zijn de apen die de zak kapotmaakten en het geld weggooiden. Kijk, hier in het nationaal museum voor moderne kunst hangen de schilderijen van Amrita Sher-Gil, de half- Indiase, half-Hongaarse schilderes die model stond voor het personage Aurora Zogoiby in De laatste zucht van de moor Ja, pap, genoeg zo, pap, denkt hij overduidelijk maar hij is te aardig om dat ook te zeggen.

Ja, ik zal ze lezen, deze keer zal ik het echt doen. Het blijft de vraag. Bij het Rode Fort wordt reclame gemaakt voor een avond met een klank- en lichtspel. Het merendeel van haar laatste uren hebben Zafar en ik aan haar bed gezeten. Hij was haar enige kind. In zijn Clarissa en ik meer dan vier maanden door India getrokken.

We behielpen ons met goedkope hotels en lange busreizen en teerden op het voorschot dat ik had gekregen voor mijn eerste roman, Grimus, en dat we zo lang mogelijk rekten door zuinig aan te doen.

Ik probeer nu speciaal om Zafar te vertellen wat zijn moeder hier of daar van vond - hoe opgetogen ze was over de vredigheid hier of het tumult daar. Wat begon als een kleine expeditie van vader en zoon krijgt een extra dimensie. Ik heb altijd geweten dat dit eerste bezoek, na alles wat er is gebeurd, het lastigste zou zijn. Niet te veel ineens willen, dacht ik bij mezelf. Als dit goed gaat, wordt alles vanzelf eenvoudiger.

En het derde - 'Hé, daar heb je hem weer' - klinkt helemaal niet meer als nieuws. In de lange tocht terug naar de 'normale' toestand is gewenning, en zelfs verveling, een nuttig wapen geweest. Ik zeg tegen mensen in India: Ik had moeten bedenken dat nu ik zelf al niet goed wist hoe het zou gaan lopen, iedereen om me heen helemaal in de rats zou zitten.

In Engeland en Amerika is de toestand sterk verbeterd en is de gang van zaken weer grotendeels normaal. Ik ben niet meer gewend aan de haken en ogen van een maximale beveiliging. Ik voel me in dat opzicht in India alsof ik met een tijdmachine terugga naar die nare oude begindagen van de Iraanse aanval. Mijn lijfwachten konden niet aardiger of efficiënter zijn, maar tjonge, wat zijn het er veel en wat zijn ze zenuwachtig. Met name in Old Delhi, waar veel moslims wonen, zijn ze schichtig, vooral als een voorbijganger zo dom is mij te ontmaskeren, ondanks mijn mantel van onzichtbaarheid.

Iemand heeft u herkend! De naam is uitgesproken! Mijn beschermers hebben als scenario een nachtmerrie in. Dat was een van de frustrerendste kanten van de afgelopen jaren. Allerlei mensen - journalisten, politieagenten, vrienden, onbekenden - schrijven scenario's voor mij en ik raak in die fantasieën verstrikt.

Waar geen van die scenaristen ooit mee aan lijkt te komen, is de mogelijkheid van een goede afloop - waarbij ik de moeilijkheden die ik heb gekend gaandeweg overwin en het normale schrijversleven hervat dat het enige is dat ik ooit heb gewild. En toch is die totaal onverwachte verhaallijn werkelijkheid geworden. Mijn grootste probleem is dezer dagen dat ik moet wachten tot iedereen zijn nachtmerries loslaat en zich weer bij de feiten houdt.

Voordat ik ga verzoekt de politie me Vivan en Geeta te vragen aan niemand te vertellen dat ik kom. Onder het eten belt een hoge politiefunctionaris die hun vraagt aan niemand te vertellen dat ik ben geweest. De dag erna wordt er nogmaals telefonisch bij hen op discretie aangedrongen.

Zij kunnen er wel om lachen, maar ik erger me. Het begint belachelijk te worden. De mensen veranderen niet, de plek is in wezen nog hetzelfde. Al zijn er natuurlijk veranderingen. Een vriend is ernstig ziek geweest maar is weer aan de beterende hand. Een andere dierbare vriend is er nog altijd ernstig aan toe. En natuurlijk de opvallende veranderingen. De bjp aan de macht. De nieuwe technologie die een stormachtige ontwikkeling met grote voorspoed voor de Indiase burger heeft gebracht.

Ik begin over het bezoek van Clinton, dat door Geeta en Vivan wordt bestempeld als een beslissend moment voor het rijke India dat sinds mijn laatste bezoek, onder de impuls van de nieuwe technologie, exponentieel is gegroeid. In Amerika is inmiddels veertig procent van de mensen die in Silicon Valley werken van Indiase afkomst, en in India zelf heeft het nieuwe elektronische tijdperk menig vermogen opgeleverd.

Clinton heeft veel werk gemaakt van die nieuwe techno-rijken en wilde per se op bezoek in Hyderabad, een van de nieuwe economische bloeiplaatsen. Voor de wel varende Indiase burgerij was zijn komst. Daar kwam het op neer, en het werd zonder enige ironie gezegd. Het India dat ten prooi blijft aan godsdienstige sektariërs van het meest extreme en middeleeuwse soort; het India dat min of meer een burgeroorlog uitvecht in Kashmir; het India dat zijn bevolking geen eten of onderwijs of fatsoenlijke gezondheidszorg kan geven; het India dat zijn burgers niet kan voorzien van drinkwater; het India waarin miljoenen vrouwen door het ontbreken van eenvoudige sanitaire voorzieningen de roep van de natuur moeten bedwingen totdat ze onder dekking van het donker hun behoefte kunnen doen; die India's kreeg de president van de Verenigde Staten niet onder ogen.

Het nucleaire India van Gung-ho, het India van de steenrijke ondernemers, het computer-India van de super-nerds, de fonkelende beau monde van India, dat alles draaide en wervelde wel in de internationale mediaschijnwerpers die de Leider van de Vrije Wereld overal waar hij gaat vergezellen.

Een ietwat benauwend begin van mijn dag. Ik hoor dat het hoofd van de British Council in India, Colin Perchard, mij geen toestemming geeft om aan het eind van de week de aula van de Council voor een persconferentie te gebruiken.

Bovendien heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken de Britse Hoge Commissaris sir Rob Young gelast om mij te mijden - hij 'mag de stal niet uit', zegt hij tegen Vijay. Robin Cook, de Engelse minister van Buitenlandse Zaken, komt in India aan op de dag dat ik van plan ben te vertrekken en wil blijkbaar als het even kan niet al te.

Hij moet binnenkort naar Iran en die reis mag natuurlijk niet in gevaar komen. Later wordt de reis van Cook toch afgelast, vanwege de processen achter gesloten deuren tegen 'joodse spionnen' in Iran. Beter nieuws komt er van Colin Ball van de Commonwealth Foundation, die is bijgedraaid en niet langer de uitnodiging voor het prijsdiner dreigt in te trekken. Het ziet ernaar uit dat ik net als Assepoester naar het bal ga. Maar in mijn achterdocht bedenk ik dat een stichting die alleen al zo nerveus wordt van mijn aanwezigheid, vast niet zit te wachten op een nog nauwere band die een toekenning van de prijs onvermijdelijk met zich mee zou brengen.

Ik hou me voor waarom ik hier echt ben. Die Commonwealth Writers' Prize is maar een voorwendsel. De echte overwinning is dat ik deze reis met Zafar heb gemaakt. De prijs voor ons allebei is India. We maken een tocht met de jongen langs de bezienswaardigheden: Jaipur, Fatehpur Sikri, Agra. Voor mij is de hoofdattractie altijd de weg zelf geweest. Er zijn meer vrachtwagens dan ik me herinnerde, veel meer, blèrend en levensgevaarlijk, zoals ze vaak aan de verkeerde kant van de weg recht op ons afkomen.

Om de paar kilometer zie je wrakken van frontale botsingen. Kijk, Zafar, dat is het graf van een voorname moslimheilige; alle vracht wagenchauffeurs stoppen daar en bidden om geluk, zelfs de hindoes. Kijk, Zafar, moet je die wagens vol mannen zien. Bij de verkiezingen krijgt het hoofd van ieder dorp, de sarpanch, opdracht om op de bijeenkomsten van politici voor zulke volle wagens te zorgen.

Bij Sonia Gandhi is tien wagens per dorp verplicht. De mensen zijn tegenwoordig zo teleurgesteld in de politici dat anders niemand vrijwillig naar die bijeenkomsten zou gaan.

Kijk, daar in de velden roken de vervuilende schoorstenen van baksteenovens. Buiten de stad is de lucht wel minder smerig, maar nog altijd niet schoon. Maar vergeet niet dat in Bombay door de smog tussen december en februari voor 11 uur. De nieuwe tijd is onmiskenbaar aangebroken. Als je Hindi kon lezen, Zafar, zou je de nieuwe woorden van de nieuwe tijd fonetisch weergegeven zien in het Devanagiri-schrift van die taal: Chinees 'fastfood' van Modern.

Hij wil Hindi leren. Hij is goed in talen en wil Hindi en Oerdoe leren en dan nog eens terugkomen zonder het huidige gedoe ons heen - bot gezegd: Kijk, Zafar, naar die onbegrijpelijke letterwoorden van India.

Wat is een wakf? Wat is een hsidc? Dit is de ware communicatierevolutie in India. Niemand hoeft meer geïsoleerd te zijn. Bill Clinton bezocht het vestingpaleis Amber op de heuveltop buiten Jaipur, maar hij mocht zich van zijn lijfwachten niet overgeven aan het befaamde toeristenvermaak ter plaatse. Onder aan de heuvel is bij Amber een olifantentaxistandplaats. Je koopt een kaartje bij een boekkantoortje en schommelt dan op de rug van je huurdikhuid de heuvel op.

Wat de president niet mocht, krijgen Zafar en ik wel voor elkaar. In een ogenblik van leedvermaak ben ik blij dat de veiligheidsmaatregelen voor iemand anders nog strenger en beperkender waren dan voor mij. Wel heeft Clinton in de saffraantuin van Amber danseressen zien wervelen en springen. Dat heeft hij vast leuk gevonden. De mensen dragen kleurrijke kleding en doen kleurrijke dansjes en rijden op kleurrijke olifanten naar kleurrijke oude oorden, en dat hoort een president te weten.

NEUKEN VLISSINGEN SPUITENDE HOMO LULLEN

Body2body massage amsterdam erotische massage eindhoven

About the Author